ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ

source – estianews.gr

Loss of a delimited area, sovereign rights, and continental shelf

On the website of the Court of Audit, where Act 06/2026 — a decision of the Fifth Chamber of the supreme administrative court — was posted on Friday afternoon, the entire background of Greek-Turkish relations, as well as the new architecture of the Mediterranean, is revealed.

By Manolis Kottakis

This specific chamber of the supreme administrative court, chaired by Ms. Argyro Mavromati (Councillor), with members Elisavet Savvorginaki and Vasileia Charalambous (Associate Judges), convened on December 22, 2025, and January 9, 2026, to review the legality of the contract between the Greek State and Chevron and the consortium that will soon begin hydrocarbon exploration in two offshore blocks south of Crete. Its opinion, based on the applicable legislation, was positive.

The text of the approval decision is of tremendous interest for three reasons:

The first is that on pages 18 and 19 of the decision, the content of an extremely important last-minute addition is published. This addition was made to protect the interests of both the Greek State and the companies in the event that, during exploration, drilling, or potential commercial exploitation of the deposit (reference is made to 50,000,000–100,000,000 barrels), areas originally within Greek jurisdiction are removed from the initial blocks and transferred to another country through an international agreement.

In paragraph 20, reference is made to terms such as: “revision of southern and lateral boundary coordinates by the lessor” (Hellenic Republic), “future delimitation of continental shelf and EEZ by bilateral or multilateral agreement,” “continental shelf,” “future international delimitation agreement,” “withdrawal of the company from an area that may not form part of the Greek continental shelf or EEZ,” “areas over which the Hellenic Republic will not possess sovereign rights,” “loss of a delimited area,” and “waiver even if an exploitation area has been designated.”

All of the above terms, describing potential future developments following negotiations between Greece–Turkey or Greece–Turkey–Egypt–Republic of Cyprus–Libya and the pseudo-state, were added to the contract at the last moment at the request of the companies, which sought clarity regarding the highly likely scenario in which part of the offshore blocks they explore, drill, and exploit “leave” Greek jurisdiction and pass under the jurisdiction of a third country.

For this reason, the contract — whose content will be put to consultation for ratification by the Greek Parliament — includes historically charged terms such as “loss,” “waiver,” “revision of coordinates,” etc. It is noteworthy that on page 13 of the Court of Audit decision, it is revealed that the blocks south of Crete where the companies will conduct their research are referred to as a “disputed area.” Essentially, the outcome of a multilateral international energy conference is being described. From this perspective, the upcoming visit of President Trump to Athens gains exceptional interest.

The second reason the decision is highly interesting concerns details of the parliamentary ratification process.

According to Article 33 of the contract, the lease agreement is subject to ratification by Parliament, which will occur through its incorporation into a special ratification law. The date on which the contract is published in the Government Gazette following its ratification by the Greek Parliament will be the date it enters into force. The government has announced that it will submit the contract for ratification to Parliament in August.

The third reason concerns the financial terms. Under paragraph 15, the production consideration for the Hellenic Republic provides for the following amounts: €1.5 billion upon first production, €5 billion upon reaching 50,000,000 barrels, and €10 billion upon reaching 100,000,000 barrels.

The fourth reason concerns the depth of drilling. The consortium awarded the tender did not commit to specific drilling depths. As emphasized on page 10, “the consortium clarified that at the present time it cannot commit to specific total depths of the proposed exploratory wells due to objective gaps in understanding potential targets and the large variation in water depth.”

“Estia of Sunday” publishes three significant excerpts from the contract as analyzed by the chamber of the Court of Audit, and the conclusions are exclusively your own. For the first time in our career, we encountered texts that “speak.”

What the contract stipulates will happen to our continental shelf and EEZ if an international delimitation agreement is reached:

“20. On 10.12.2025, the evaluation committee received from the legal department of ‘… S.A.’ memorandum no. …/10.12.2025, regarding the addition of a paragraph to Article 30 of the lease agreements for offshore areas 18 ‘South of Crete 1’ and ‘South of Crete 2.’ Specifically, according to the aforementioned memorandum, paragraph 3 is added to this article as follows:

‘30.3 The geographical coordinates of the southern and lateral boundaries of the contract area may be revised by the lessor in the event of an agreement between the Hellenic Republic and one or more neighboring sovereign states delimiting the continental shelf or exclusive economic zone (EEZ) of the Hellenic Republic within the contract area. In such case, the lessor shall immediately notify the lessee in writing of the conclusion of such agreement and of the geographical coordinates of the agreed delimitation line.

On a date to be determined by the lessor in the above notification, preceding the effective date of the delimitation agreement (the “Delimitation Date”), the portion of the contract area which, pursuant to the delimitation agreement, lies beyond the continental shelf/EEZ of the Hellenic Republic (the “Delimited Area”) shall cease to form part of the contract area, and all rights of the lessee over that portion shall terminate, without giving rise to any rights or claims by the lessee against the lessor for costs or compensation, except as provided in this Article 30.

On the Delimitation Date, the lessee shall be deemed to have relinquished the Delimited Area, even if it has become, in whole or in part, an exploitation area, and prior to such relinquishment and at its own expense shall undertake the actions provided in Article 6.3 of this contract, including clearing the Delimited Area and removing any installations and equipment installed by the lessee.

Within 30 days of the Delimitation Date, the lessor shall compensate the lessee for all surface compensation payments and additional consideration paid by the lessee, proportionally to the percentage of the contract area, as defined on the Delimitation Date, from which it has relinquished (or is deemed to have relinquished) pursuant to this Article 30.’”

===============

source – estianews.gr

Στον ιστότοπο του ελεγκτικού συνεδρίου, όπου ήταν αναρτημένη την Παρασκευή το απόγευμα η πράξη 06/2026, πράξη του ε΄ κλιμακίου του ακυρωτικού δικαστηρίου, κρύβεται όλο το παρασκήνιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων αλλά και της νέας αρχιτεκτονικής της μεσογείου.

• Του Μανώλη Κοττάκη

Το συγκεκριμένο κλιμάκιο του ανωτάτου ακυρωτικού δικαστηρίου, με πρόεδρο την κυρία Αργυρώ μαυρομάτη, σύμβουλο, και τα μέλη ελισάβετ σαββοργινάκη και βασιλεία χαραλάμπους, παρέδρους, συνεδρίασε στις 22 δεκεμβρίου 2025 και στις 9 ιανουαρίου 2026 για να ελέγξει τη νομιμότητα της σύμβασης του ελληνικού δημοσίου με την chevron και την κοινοπραξία που θα αρχίσουν σύντομα έρευνες για εξορύξεις υδρογονανθράκων σε δύο θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της κρήτης. Η γνωμοδότησή του, η οποία βασίστηκε στην κείμενη νομοθεσία, ήταν θετική. Το κείμενο της εγκριτικής πράξης παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον για τρεις λόγους:

Ο πρώτος είναι ότι στις σελίδες 18 και 19 της πράξεως δημοσιεύεται το περιεχόμενο μιας εξαιρετικά σημαντικής προσθήκης της τελευταίας στιγμής που έγινε για την προστασία των συμφερόντων του ελληνικού δημοσίου αλλά και των εταιρειών, σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια των ερευνών, των εξορύξεων αλλά και της πιθανής εμπορικής εκμετάλλευσης του κοιτάσματος (γίνεται μνεία σε 50.000.000 – 100.000.000 βαρέλια) τεθούν εκτός των αρχικών οικοπέδων περιοχές που ήταν σε ελληνική δικαιοδοσία και μεταβιβαστούν με διεθνή συμφωνία σε άλλη χώρα.

Στη συγκεκριμένη παράγραφο (20) γίνεται αναφορά σε όρους όπως «αναθεώρηση συντεταγμένων νοτίων και πλευρικών ορίων από τον εκμισθωτή» (ελληνική δημοκρατία), «μελλοντική οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και αοζ με διμερή ή πολυμερή συμφωνία», «ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα», «μελλοντική διεθνής συμφωνία οριοθέτησης», «αποχώρηση της εταιρείας από μέρος που θα μπορούσε να μην αποτελεί μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή αοζ», «περιοχές που η ελληνική δημοκρατία δεν θα διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα», «απώλεια οριοθετημένης περιοχής», «παραίτηση ακόμη και αν έχει προσδιοριστεί περιοχή εκμετάλλευσης».

Όλοι οι παραπάνω όροι, που περιγράφουν δυνητικές μελλοντικές εξελίξεις μετά από διαπραγματεύσεις ελλάδας – τουρκίας ή ελλάδας – τουρκίας – αιγύπτου – κυπριακής δημοκρατίας – λιβύης και ψευδοκράτους, προστέθηκαν στο κείμενο της σύμβασης την τελευταία στιγμή, μετά από απαίτηση και των εταιρειών, οι οποίες ήθελαν ξεκάθαρο τοπίο για την εξαιρετικά πιθανή περίπτωση τμήμα των θαλάσσιων οικοπέδων που θα ερευνούν, εξορύσσουν και εκμεταλλεύονται «φύγουν» από την ελληνική δικαιοδοσία και περάσουν στη δικαιοδοσία τρίτης χώρας.

Γι’ αυτό γίνεται μνεία στη σύμβαση, το περιεχόμενο της οποίας θα τεθεί σε διαβούλευση για την κύρωσή της από το ελληνικό κοινοβούλιο, σε ιστορικά φορτισμένους όρους όπως «απώλεια», «παραίτηση», «αναθεώρηση συντεταγμένων» κ.λπ. Σημειωτέον ότι στη σελίδα 13 της πράξης του ελεγκτικού συνεδρίου αποκαλύπτεται ότι τα οικόπεδα στα οποία θα κάνουν τις έρευνές τους οι εταιρείες νοτίως της κρήτης αναφέρονται ως «επίμαχη περιοχή». Στην ουσία περιγράφεται το αποτέλεσμα μιας πολυμερούς διεθνούς διάσκεψης για την ενέργεια. Και υπό αυτήν την οπτική αποκτά εξαιρετικό ενδιαφέρον η επικείμενη επίσκεψη του προέδρου τραμπ στην αθήνα.

Ο δεύτερος λόγος που η ανάγνωση της πράξης του ελεγκτικού συνεδρίου θεωρείται άκρως ενδιαφέρουσα είναι γιατί περιέχονται σε αυτήν λεπτομέρειες για την κοινοβουλευτική διαδικασία κύρωσής της.

Σύμφωνα με το άρθρο 33 της σύμβασης ορίζεται ότι η σύμβαση μίσθωσης υπόκειται σε κύρωση από το κοινοβούλιο, η οποία θα συντελείται μέσω της ενσωμάτωσής της σε ειδικό κυρωτικό νόμο. Η ημερομηνία κατά την οποία η σύμβαση δημοσιεύεται στην εφημερίδα της κυβερνήσεως μετά την κύρωσή της από το ελληνικό κοινοβούλιο θα είναι η ημερομηνία έναρξης ισχύος αυτής». Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι θα καταθέσει τη σύμβαση προς κύρωση στη βουλή τον αύγουστο.

Ο τρίτος λόγος αφορά τα οικονομικά στοιχεία. Στα ανταλλάγματα παραγωγής προβλέπονται στην παράγραφο 15 για την ελληνική δημοκρατία τα εξής ποσά: 1,5 δισ. ευρώ για την πρώτη παραγωγή, 5 δισ. ευρώ όταν η παραγωγή φθάσει τα 50.000.000 βαρέλια και 10 δισ. ευρώ όταν η παραγωγή φθάσει τα 100.000.000 βαρέλια.

Ο τέταρτος λόγος αφορά το βάθος των εξορύξεων. Η κοινοπραξία στην οποία κατακυρώθηκε ο διαγωνισμός δεν δεσμεύτηκε για τα βάθη των γεωτρήσεων. Όπως τονίζεται στη σελίδα 10, «από την πλευρά της κοινοπραξίας διευκρινίστηκε ότι στην παρούσα χρονική συγκυρία δεν μπορεί να δεσμευθεί για συγκεκριμένα συνολικά βάθη των προτεινόμενων ερευνητικών γεωτρήσεων λόγω των αντικειμενικών κενών στην κατανόηση των δυνητικών στόχων και της μεγάλης διακύμανσης βάθους νερού». Η «εστία της κυριακής» δημοσιεύει τρία σημαντικά αποσπάσματα από τη σύμβαση, όπως αυτή αναλύεται από το κλιμάκιο του ελεγκτικού συνεδρίου, και τα συμπεράσματα είναι αποκλειστικά δικά σας. Πρώτη φορά στη σταδιοδρομία μας αντικρίσαμε κείμενα που «μιλούν».

Τι ορίζει η σύμβαση ότι θα συμβεί στην υφαλοκρηπίδα και την αοζ μας αν υπάρξει διεθνής συμφωνία οριοθέτησης

«20. Στις 10.12.2025 διαβιβάστηκε στην επιτροπή αξιολόγησης, από το νομικό τμήμα της «…α.ε.», το …/10.12.2025 εισηγητικό σημείωμα, με θέμα την προσθήκη παραγράφου στο άρθρο 30 των συμβάσεων μίσθωσης για τις θαλάσσιες περιοχές 18 «νότια της κρήτης 1» και «νότια της κρήτης 2». Ειδικότερα, σύμφωνα με το προαναφερθέν σημείωμα, στο εν λόγω άρθρο προστίθεται παράγραφος 3, ως εξής:

«30.3 Οι γεωγραφικές συντεταγμένες των νότιων και πλευρικών ορίων της συμβατικής περιοχής μπορούν να αναθεωρηθούν από τον εκμισθωτή, σε περίπτωση σύναψης συμφωνίας μεταξύ της ελληνικής δημοκρατίας και ενός ή περισσότερων γειτονικών κυρίαρχων κρατών, η οποία οριοθετεί την υφαλοκρηπίδα ή την αποκλειστική οικονομική ζώνη (αοζ) της ελληνικής δημοκρατίας στη συμβατική περιοχή. Σε τέτοια περίπτωση, ο εκμισθωτής θα ενημερώνει αμέσως τον μισθωτή εγγράφως για τη σύναψη της εν λόγω συμφωνίας και τις γεωγραφικές συντεταγμένες της συμφωνηθείσας γραμμής οριοθέτησης.

Σε ημερομηνία που θα καθοριστεί από τον εκμισθωτή στην ανωτέρω κοινοποίηση, η οποία θα προηγείται της ημερομηνίας έναρξης ισχύος της συμφωνίας οριοθέτησης (η «ημερομηνία οριοθέτησης»), το τμήμα της συμβατικής περιοχής που, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας οριοθέτησης, βρίσκεται πέραν της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας/αοζ της ελληνικής δημοκρατίας (η «οριοθετημένη περιοχή»), παύει να αποτελεί μέρος της συμβατικής περιοχής και όλα τα δικαιώματα του μισθωτή επί του τμήματος αυτού εκλείπουν, χωρίς να δημιουργούνται δικαιώματα ή αξιώσεις του μισθωτή έναντι του εκμισθωτή σε έξοδα ή αποζημίωση, εκτός από τα οριζόμενα στο παρόν άρθρο 30.

Ο μισθωτής, κατά την ημερομηνία οριοθέτησης, θεωρείται ότι έχει παραιτηθεί από την οριοθετημένη περιοχή, ακόμη και αν η οριοθετημένη περιοχή έχει καταστεί, εν όλω ή εν μέρει, περιοχή εκμετάλλευσης, και πριν από την παραίτηση αυτή και με δικά του έξοδα προβαίνει στις ενέργειες που προβλέπονται στο άρθρο 6.3 της παρούσας σύμβασης, με τον καθαρισμό της οριοθετημένης περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης οποιωνδήποτε εγκαταστάσεων και εξοπλισμού που έχουν εγκατασταθεί από τον μισθωτή.

Εντός 30 ημερών από την ημερομηνία οριοθέτησης, ο εκμισθωτής θα αποζημιώσει τον μισθωτή για όλες τις στρεμματικές αποζημιώσεις και τα πρόσθετα ανταλλάγματα που κατέβαλε ο μισθωτής, αναλογικά με το ποσοστό της συμβατικής περιοχής, όπως αυτή ορίζεται κατά την ημερομηνία οριοθέτησης, από την οποία παραιτήθηκε (ή θεωρείται ότι παραιτήθηκε) σύμφωνα με το παρόν άρθρο 30».

• Πηγή: Εστία της Κυριακής