EDITOR’S NOTE (Nick Stamatakis): As you can see in our main photo, the canonical Metropolitan of Kyiv Onufryi was present and spoke to the faitful who participated in a wake outside Pat.Bartholomew’s residence in Kyiv last Sunday night. The presence of Met.Onufryi who is the leader of the 70% of the Orthodox faithful in Ukraine signifies the start of an official confrontation – some say war – between the Pariarchate of Constantinople and the canonical Church of Ukraine lead by Met.Onufryi which is autonomous but under the Moscow Patriarchate. 


A wake in Kyiv

By Lambrini Thoma (

Hundreds of worshipers and priests held a wake in complete secrecy on the night of Sunday, August 22, outside the residence of Ecumenical Patriarch Bartholomew in Kyiv. Singing the “Akathist Hymn”, they insisted on claiming a meeting with the Patriarch and remained chanting until morning, where they were instructed to stay by the police – who did not allow them to get close to the heavily guarded residence.

The request for a meeting of the Patriarch with the faithful of the regular Ukrainian Church is constant and has been expressed in writing, on social networks, in printed matter, has been raised in the large gathering of ten thousand believers that took place on Saturday outside the parliament. Until last night’s vigil, however, there were many optimists (?) among the faithful who thought that the Patriarch “may not have known their request”, which, however, he must have heard, loud and clear, from Sunday night until Monday morning.

That is why the fact that the canonical Metropolitan of Kyiv, Onoufriy, was present at the vigil and blessed the faithful and, it should be noted, he was received with great love and voices “Many years, Your Eminence!”

As long as there was a case when the Patriarch did not know, the rallies were not so formal, and the prelate of Kyiv himself did not appear, not even as a speaker. Last night, Metropolitan Onoufriy officially made his appearance, indirectly noting the escalation against a Patriarch who now knows with certainty that the faithful of Ukraine do not accept his coup d’etat to give a “Tomos” of autocephaly to the nationalist and pro-racist Epiphanios.

At the same time, the image of a Patriarch enclosed and isolated in an official residence, guarded by strong police forces, refusing to see the faithful or come into contact with a true congregation (the co-liturgies with Epiphanios were in the presence of priests, secret agents, and politicians of a specific orientation), comes in direct and obvious contrast with the image of a world-loving hierarch, who leads a truly popular, massive and historical church, Onoufriy.

It is characteristic that on Sunday, during my visit to the Cave Lavra of Kyiv, I saw hundreds of believers coming, while just opposite, in the temple taken by the Epiphanios, there was no one but two guards and a priest. The temple was adorned with a huge portrait of Bartholomew and Epiphanios, at the time of the tomos’s delivery – another communication game in this seemingly escalating war.

It is worth mentioning that this photo was posted after the official celebration of the Baptism of the Russ, the great traditional annual celebration of Slavic Orthodoxy. It did not exist as long as the Lavra was the site of mass popular celebrations of the 1033rd anniversary, and was posted on the occasion of the national, state celebration of 30 years of Ukrainian Independence. Remember that the faithful who took part in the celebration is estimated at 350,000.

The absence of believers in the church of Epiphanios was also made apparent by the communion of Monday, August 23, Ecumenical Patriarch and Epiphanius, in the historic Church of Hagia Sophia. It is worth mentioning that in his speech – which this time was read in Ukrainian – the Patriarch put up with the faithful and announced himself and his decisions, again in the footsteps of the infallible Pope, in a “sanctified Ecclesiastical tradition”, saying in particular: “We as the Mother Church are ready to listen to the problems and heal the concerns of all our children but within the sanctified Ecclesiastical Tradition.” Of course, until 2018, for the Ecumenical Patriarch, the “sanctified Ecclesiastical tradition” was the one after Onoufriy…

“The whole Orthodox world mourns” for the attitude of the Patriarch, “who makes white black”, who “changed his previous positions”, was the comment of the high priest Nikolaos Danilevic, who spoke at us of the “Kosmodromio” website and his interview will publish in the coming days.

In the interesting details, let it be mentioned that in the current collaboration of the Patriarch with Epiphanios, no leading political figure was present. As we have already written, the electorate of the current president, Volodymyr Zelensky, is largely composed of the faithful of the canonical Ukrainian Church, under Onoufriy, and that is why his meeting with the Ecumenical Patriarch took place at night and under controlled conditions (without talking videos) so that misunderstandings do not come out. Only Petros Poroshenko, the beloved by the US nationalist leader and pioneer of creation of autocephaly, attended the service.


Αγρυπνοι στο Κίεβο

Της Λαμπρινής Θωμά (

Με απόλυτη μυστικότητα οργανώθηκε το βράδυ της Κυριακής 22 Αυγούστου, αγρυπνία έξω από την κατοικία που φιλοξενεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στο Κίεβο, από εκατοντάδες πιστών και ιερωμένων. Ψάλλοντας τον Ακάθιστο Ύμνο, επέμεναν να διεκδικούν μια συνάντηση με τον Πατριάρχη, και παρέμειναν μέχρι το πρωί ψάλλοντας, εκεί που τους υπέδειξε η αστυνομία – που δεν επέτρεψε να φτάσουν κοντά στην ιδιαίτερα φυλασσόμενη κατοικία.

Το αίτημα για συνάντηση του Πατριάρχη με τους πιστούς της κανονικής Ουκρανικής Εκκλησίας είναι διαρκές και έχει διατυπωθεί γραπτώς, στα κοινωνικά δίκτυα, σε έντυπα, έχει διατρανωθεί στη μεγάλη συγκέντρωση δέκα χιλιάδων πιστών που έγινε το Σάββατο έξω από το κοινοβούλιο της χώρας. Μέχρι και την χθεσινοβραδυνή αγρυπνία, πάντως, ήταν πολλοί οι αισιόδοξοι (;) μεταξύ των πιστών που θεωρούσαν ό,τι ο Πατριάρχης «μπορεί και να μη γνώριζε το αίτημά τους», που πάντως αποκλείεται να μην το άκουσε, ηχηρότατο, το βράδυ της Κυριακής ως το πρωί της Δευτέρας.

Γι’ αυτό αποκτά και ιδιαίτερη – και πολιτική-  σημασία το γεγονός ότι στην αγρυπνία παρέστη και ο κανονικός μητροπολίτης Κιέβου, Ονούφριος, ο οποίος ευλόγησε τους πιστούς και, ας σημειωθεί, έγινε δεκτός με εξαιρετική αγάπη και φωνές «εις πολλά έτη, Δέσποτα!».

Όσο υπήρχε περίπτωση ο Πατριάρχης να μην γνώριζε, οι συγκεντρώσεις δεν λάμβαναν τόσο επίσημο χαρακτήρα, και ο ίδιος ο προκαθήμενος του Κιέβου δεν είχε εμφανιστεί, ούτε ως ομιλητής. Χθες το βράδυ, κάνει επίσημα την εμφάνισή του ο μητροπολίτης Ονούφριος, σημειώνοντας εμμέσως και την κλιμάκωση έναντι ενός Πατριάρχη που πλέον με βεβαιότητα γνωρίζει ότι οι πιστοί της Ουκρανίας δεν δέχονται την πραξικοπηματική του ενέργεια να παραχωρήσει τόμο αυτοκεφαλίας στον, εθνικιστή και περικυκλωμένο από φιλοναζί, σχισματικούς Επιφάνιο.

Παράλληλα, η εικόνα ενός Πατριάρχη περίκλειστου και απομονωμένου σε κάποια επίσημη κατοικία, φυλασσόμενου από ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, αρνούμενου να δει τους πιστούς ή να έρθει σε επαφή με αληθινό εκκλησίασμα – τα συλλείτουργα με τον Επιφάνιο ήταν με παρόντες ιερωμένους, μυστικούς πράκτορες και ελάχιστα συγκεκριμένης τοποθέτησης πολιτικά πρόσωπα-, έρχεται σε ευθεία και ολοφάνερη αντίθεση με την εικόνα ενός κοσμοαγάπητου ιεράρχη, που ηγείται μιας αληθινά λαϊκής, μαζικής και ιστορικής εκκλησίας, του Ονούφριου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι την Κυριακή, κατά την επίσκεψή μου στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, είδα εκατοντάδες πιστούς να έρχονται, ενώ ακριβώς απέναντι, στο ναό που έχουν πάρει οι του Επιφάνιου, δεν υπήρχε κανείς πλην δύο φρουρών και ενός ιερωμένου. Τον ναό στόλιζε ένα τεράστιο πορτραίτο των Βαρθολομαίου και Επιφάνιου, την ώρα της παράδοσης του τόμου – ένα ακόμη επικοινωνιακό παιγνίδι σε αυτό τον πόλεμο που φαίνεται να κλιμακώνεται.

Αξίζει να αναφερθεί ό,τι η φωτογραφία αυτή αναρτήθηκε μετά τον επίσημο εορτασμό της Βάπτισης των Ρος, της μεγάλης παραδοσιακής ετήσιας γιορτής της Ορθοδοξίας των Σλαύων. Δεν υπήρχε όσο η Λαύρα ήταν τόπος των μαζικών λαϊκών εορτασμών της 1033ης επετείου, και αναρτήθηκε με την ευκαιρία της εθνικής, κρατικής εορτής των 30 χρόνων Ουκρανικής Ανεξαρτησίας. Να θυμήσουμε ότι οι πιστοί που έλαβαν μέρος στον εορτασμό υπολογίζονται σε 350.000.

Την ανυπαρξία πιστών στην εκκλησία του Επιφάνιου έκανε εμφανή και το συλλείτουργο της Δευτέρας 23ης Αυγούστου, Οικουμενικού Πατριάρχη και Επιφάνιου, στον ιστορικό Ναό της Αγίας Σοφίας. Αξίζει να αναφερθεί ότι στην ομιλία του – που αυτή τη φορά αναγνώστηκε στα ουκρανικά – ο Πατριάρχης τα έβαλε με τους πιστούς και αναγόρευσε εαυτόν και τις αποφάσεις του, και πάλι στα βήματα του αλάθητου του Πάπα, σε «αγιασμένη Εκκλησιαστική παράδοση», λέγοντας συγκεκριμένα: «Εμείς ως Μήτηρ-Εκκλησία είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε τα προβλήματα και να θεραπεύσουμε ανησυχίες όλων των παιδιών μας, αλλά εντός της αγιασμένης Εκκλησιαστικής Παράδοσης». Βεβαίως, ως το 2018, για τον Οικουμενικό Πατριάρχη, η «αγιασμένη Εκκλησιαστική παράδοση» ήταν η μετά του Ονουφρίου… (αλλά, ακόμη και αν είχε δίκαιο και όντως η νεώτερη στάση του είναι η σωστή, εκείνη η παραβολή με το απολολώς μάλλον του έχει διαφύγει…).

«Όλος ο Ορθόδοξος κόσμος πενθεί» για τη στάση του Πατριάρχη, «που κάνει το άσπρο μαύρο», που «άλλαξε τις προηγούμενες θέσεις του», ήταν το σχόλιο του πρωθιερέα Νικολάου Ντανιλέβιτς, ο οποίος μίλησε στο «Κοσμοδρόμιο» και η συνέντευξή του θα δημοσιευτεί μες στις ερχόμενες μέρες.

Στις ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες, ας αναφερθεί ό,τι στο σημερινό συλλείτουργο του Πατριάρχη με τον Επιφάνιο, δεν παρέστη κανένα κορυφαίο πολιτικό πρόσωπο. Όπως ήδη έχουμε γράψει, το εκλογικό σώμα του σημερινού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελενσκι, αποτελούν σε μεγάλο βαθμό οι πιστοί της κανονικής Ουκρανικής Εκκλησίας, υπό τον Ονούφριο, και γι’ αυτό και η συνάντησή του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη έγινε νύχτα και υπό ελεγχόμενες συνθήκες (χωρίς ομιλούντα βίντεο), ώστε να μην βγουν προς τα έξω παρεξηγήσιμες …διαχύσεις. Στο συλλείτουργο παρέστη μόνον ο Πέτρος Ποροσένκο, ο αγαπημένος των ΗΠΑ εθνικιστής ηγέτης και πρωτεργάτης της δημιουργίας της εκκλησίας του Επιφάνιου. Σε αντίθεση με τον Ζελενσκι, εκείνος επιδιώκει να συντηρεί το κοινό του.


  1. The Empire knows how to divide and conquer nations for the benefit of its puppet masters. We are bearing witness to the Empire slicing and dicing up God’s children in Ukraine. There is way more to uncover in this unsavory stew.

    Canonical snobbery, resulting in uncanonical, anti-canonical, noncanonical, pre-canonical, extra-canonical, ultra-canonical, more canonical than thou. While the street poor would be happy with a non-denominational sandwich to stave off hunger. Jesus loved jew, samaritan, pagan, tax collectors, etc. and healed all. When all else fails, try LOVE. Then will all know that we are His disciples. How did Patriarch Bartholomew forget this?


Please enter your comment!
Please enter your name here