By Nick Stamatakis

“Γλυκέ μου εσύ δε χάθηκες, μέσα στις φλέβες μου είσαι.
Γιε μου, στις φλέβες ολουνών, έμπα βαθιά και ζήσε.”

“Sweetheart, you are not lost; you are in my veins.
My son, into the veins of all of us, go deep and live.”

Words are not enough to express the pain and sorrow all patriotic Hellenes feel today at the news of the passing of Sir Basil Markesinis, 79, in a London hospital, where he was hospitalized for several weeks; he finally succumbed to complications of a blood clot.  He is survived by his wife Eugenia (nee Trypanis), his son Spyro George and his daughter Julietta.

And so I decided to start this tribute to Professor Markesinis with a famous line from Yiannis Ritsos’ “Epitaphios” that best describes his profound connection to all of us…

Born in 1944, just a few months before Greece was liberated from a barbarian German occupation, the devastating results of which indeed left a mark on the young Basil Markesinis as he was growing up: As the son of Spyros Markesinis, a Greek prime minister and one of the country’s top historians, he felt Greece’s life and history deeper than many of his compatriots.

He graduated from the then-superb Athens Law School at the top of his class (“summa cum laude”).  He continued with the same honors in Cambridge, and by 1972 he had earned an MA and a Ph.D. The academic distinctions kept coming at a rate that is hard to fit in this short eulogy (but you can link here for more).  His career includes professorships at 25 (!!) Universities, among them Athens, Cambridge, Oxford, and most notably, Austin, Texas, where he was a visiting professor for 34 years!! Prof. Markesinis spent several months every year in Texas, and thus, we rightly consider him a Greek-American. Also, his wife was of Greek descent (half-Greek and half-American).

In one sentence, Sir Basil Markesinis was considered the number one authority in International Law globally. Advisor to the Presidents of America (Clinton) and France (Sarkozy), to the Queen of England, and the governments of Russia and China, among many others, Sir Basil Markesinis, was a member of a long list of European Academies and prestigious institutions. A learned academic with unparalleled knowledge of the Classics, Prof. Markesinis was not limited to Law but ventured into art, classics, and comparative studies.  A multi-talented personality, he also explored painting!

Professor Markesinis was, above all, a great Hellene and a patriot. In the last fifteen years of his life, and especially as Greece entered a deep financial crisis in 2009-10, he visited Greece often, gave speeches, and wrote numerous books to help the country escape the worse.  He offered his advice freely to Greek political leaders of all sides.  Characteristically, he detected the complete lack of knowledge of the leftist Alexis Tsipras in international affairs and offered his time in numerous one-to-one meetings with him (before and after his election as prime minister), trying to educate him on the basics of international relations.  To no avail… Tsipras failed in the most basic decision-making and led Greece into an even more profound financial crisis in 2015, the equivalent of bankruptcy.

His patriotism was expressed in proposing a “polyamorous” (his choice of the word) foreign policy for Greece and supporting strong relationships with all major powers that would guarantee the country’s security and economic development.  Unfortunately, the Greek politicians, mostly puppets of foreign powers, would not have it, with occasional minor exceptions. In such a context, Professor Markesinis had repeatedly proposed a stronger relationship between Greece and Russia as a necessary course because both countries had the same natural (and historical) enemy, Turkey.  I clearly remember his answer on whether Vladimir Putin was a “good leader.”  Prof. Markesinis, without hesitating, said that Putin was an excellent leader for Russia, and his autocracy should never be an issue in evaluating his leadership skills; Alexander the Great and Napoleon were more autocratic than Putin, yet they are considered among the most outstanding leaders in history.

The Greek-American community made an effort to explore and honor his wisdom in 2010-11, when a “Foreign Policy” committee of the New York Federation, led by Theodore Pavlakos with yours truly as a secretary, decided to propose inviting him to be the Grand Marshall of our Parade on Fifth Avenue.  Prof. Markesinis accepted, but the known corrupt agents of our community (led by the disgraced TNH publisher Antonis Diamataris) intervened and managed to cancel his participation. However, we got Prof. Theodore Kariotis (an EEZ expert) in close contact with Prof. Markesinis. The two of them had an impact on the issue, bringing Greece’s Exclusive Economic Zone delineation to the front and center.

I cannot help but close on a bitter note this attempt to fit the personality of a Giant of Modern Greece in a few lines.  In any other country, he would be invited at the last part of his life to be President of the Republic, Director of a National Security Council, or permanent advisor to the Prime Minister and the Foreign Minister.  In any other country, the media would constantly be full of his writings and interviews.  But the Greek political establishment pushed him aside, and the media, for the most part, ignored him. Such is the fate of wise men in the most schizophrenically individualistic country on Earth, the country that will unite in one fist only when faced with an external enemy and never make the necessary, common sense, everyday decisions that would lead to socioeconomic success and prosperity.

May he have a nice journey to Εternity!…



Απεβίωσε σε ηλικία 79 ετών ο σερ Βασίλειος Μαρκεζίνης, ο πιο μορφωμένος Ελληνας στον κόσμο

Του Νίκου Σταματάκη

“Γλυκέ μου εσύ δε χάθηκες, μέσα στις φλέβες μου είσαι.
Γιε μου, στις φλέβες ολουνών, έμπα βαθιά και ζήσε.”

Τα λόγια δεν αρκούν για να εκφράσουν τον πόνο και τη θλίψη που νιώθουν σήμερα όλοι οι πατριώτες Ελληνες με την είδηση του θανάτου του σερ Βασίλειου Μαρκεζίνη, 79 ετών, σε νοσοκομείο του Λονδίνου, όπου νοσηλευόταν για αρκετές εβδομάδες. Τελικά υπέκυψε σε επιπλοκές θρόμβου αίματος. Εγκαταλείπει τη σύζυγό του Ευγενία (το γένος Τρυπάνη), τον γιο του Σπύρο- Γιώργο και την κόρη του Ιουλιέττα.

Και έτσι αποφάσισα να ξεκινήσω αυτό το αφιέρωμα στον καθηγητή Μαρκεζίνη με ένα περίφημη στίχο από τον «Επιτάφιο» του Γιάννη Ρίτσου που περιγράφει καλύτερα τη βαθιά του σχέση με όλους μας…

Γεννημένος το 1944, λίγους μόλις μήνες πριν η Ελλάδα απελευθερωθεί από μια βάρβαρη γερμανική κατοχή, τα καταστροφικά αποτελέσματα της οποίας άφησαν πράγματι το σημάδι τους στον νεαρό Βασίλειο Μαρκεζίνη καθώς μεγάλωνε: Ως γιος του Σπύρου Μαρκεζίνη, Έλληνα πρωθυπουργού και ενός από τους κορυφαίους ιστορικούς της χώρας, ένιωσε τη ζωή και την ιστορία της Ελλάδας πιο βαθιά από πολλούς συμπατριώτες του.

Αποφοίτησε από την τότε εξαιρετική Νομική Αθηνών στην κορυφή της σειράς του («summa cum laude»). Συνέχισε με τις ίδιες τιμές στο Κέιμπριτζ και μέχρι το 1972 είχε αποκτήσει μεταπτυχιακό και διδακτορικό. Οι ακαδημαϊκές διακρίσεις συνέχισαν να έρχονται με ρυθμό που είναι δύσκολο να χωρέσει σε αυτόν τον σύντομο επικήδειο (αλλά μπορείτε να συνδεθείτε εδώ για περισσότερα). Η καριέρα του περιλαμβάνει υπηρεσία ως καθηγητού σε 25(!!) πανεπιστήμια, ανάμεσά τους στην Αθήνα, στο Κέιμπριτζ, στην Οξφόρδη και κυρίως στο Όστιν του Τέξας, όπου διετέλεσε επισκέπτης καθηγητής για 34 χρόνια. Ο καθ.Μαρκεζίνης πέρναγε αρκετούς μήνες κάθε χρόνο στο Τέξας και έτσι δικαίως τον θεωρούμε Ελληνο-αμερικανό. Επίσης η σύζυγός του ήταν ελληνικής καταγωγής (μισή Ελληνίδα και μισή Αμερικανίδα).

Με μια φράση, ο σερ Βασίλειος Μαρκεζίνης θεωρήθηκε η νούμερο ένα αυθεντία στο Διεθνές Δίκαιο παγκοσμίως. Σύμβουλος των Προέδρων της Αμερικής (Κλίντον) και της Γαλλίας (Σαρκοζί), της Βασίλισσας της Αγγλίας και των κυβερνήσεων της Ρωσίας και της Κίνας, μεταξύ πολλών άλλων, ο σερ Βασίλειος Μαρκεζίνης, ήταν μέλος πολλών Ευρωπαϊκών Ακαδημιών και ιδρυμάτων κύρους. Ένας μορφωμένος ακαδημαϊκός με απαράμιλλη γνώση των Κλασσικών, ο Καθ. Μαρκεζίνης δεν περιορίστηκε στα Νομικά, αλλά τολμούσε στην τέχνη, τις κλασσικές σπουδές και τις συγκριτικές μελέτες. Πολυτάλαντη προσωπικότητα, εξερεύνησε και τη ζωγραφική!

Ο καθηγητής Μαρκεζίνης ήταν πάνω από όλα μεγάλος Έλληνας πατριώτης. Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια της ζωής του, και ειδικά καθώς η Ελλάδα εισήλθε σε μια βαθιά οικονομική κρίση το 2009-10, επισκεπτόταν συχνά την πατρίδα, έδωσε ομιλίες και έγραψε πολλά βιβλία για να βοηθήσει τη χώρα να ξεφύγει από τα χειρότερα της κρίσης. Προσέφερε ελεύθερα τις συμβουλές του στους Έλληνες πολιτικούς ηγέτες όλων των πλευρών. Είναι χαρακτηριστικό ότι εντόπισε νωρίς την παντελή έλλειψη γνώσης του αριστερού Αλέξη Τσίπρα στα διεθνή θέματα και πρόσφερε το χρόνο και την πείρα του σε πολλές κατ’ ιδίαν συναντήσεις μαζί του (πριν και μετά την εκλογή του στην πρωθυπουργία), προσπαθώντας να τον εκπαιδεύσει στα βασικά των διεθνών σχέσεων. Χωρίς αποτέλεσμα… Ο Τσίπρας απέτυχε στην πιο βασική λήψη αποφάσεων και οδήγησε την Ελλάδα σε μια ακόμη βαθύτερη οικονομική κρίση το 2015, που ισοδυναμεί με χρεοκοπία.

Ο πατριωτισμός του εκφράστηκε με την πρόταση μιας «πολυγαμικής» εξωτερικής πολιτικής για την Ελλάδα και την υποστήριξη ισχυρών σχέσεων με όλες τις μεγάλες δυνάμεις που θα εγγυώνταν την ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Δυστυχώς, οι Έλληνες πολιτικοί, κυρίως μαριονέτες ξένων δυνάμεων, δεν μπορούσαν να την εφαρμόσουν, με περιστασιακές μικρές εξαιρέσεις. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ο καθηγητής Μαρκεζίνης είχε επανειλημμένα προτείνει μια στενότερη σχέση Ελλάδας-Ρωσίας ως αναγκαία πορεία γιατί και οι δύο χώρες είχαν τον ίδιο φυσικό (και ιστορικό) εχθρό, την Τουρκία. Θυμάμαι ξεκάθαρα την απάντησή του για το αν ο Βλαντιμίρ Πούτιν ήταν «καλός ηγέτης». Ο Καθ. Μαρκεζίνης, χωρίς να διστάσει, είπε ότι ο Πούτιν ήταν ένας εξαιρετικός ηγέτης για τη Ρωσία και ότι η αυταρχικότητα του δεν θα έπρεπε να ήταν ποτέ θέμα στην αξιολόγηση των ηγετικών του ικανοτήτων. Ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Ναπολέων ήταν πιο αυταρχικοί από τον Πούτιν, ωστόσο θεωρούνται από τους πιο εξέχοντες ηγέτες στην ιστορία.

Η ελληνοαμερικανική κοινότητα έκανε μια προσπάθεια να γνωρίσει και να τιμήσει τη σοφία του το 2010-11, όταν μια επιτροπή «Εθνικών Θεμάτων» της Ομοσπονδίας της Νέας Υόρκης, με επικεφαλής τον Θεόδωρο Παυλάκο με τον υποφαινόμενο ως γραμματέα, αποφάσισε να τον προτείνει ως Μέγα Τελεταρχη στην παρέλασή μας στην Πέμπτη Λεωφόρο. Ο Καθ. Μαρκεζίνης δέχτηκε αλλά οι γνωστοί διεφθαρμένοι πράκτορες της κοινότητάς μας (με επικεφαλής τον ξεφτιλισμένο πια εκδότη του Εθνικού Κήρυκα Αντώνη Διαματάρη) παρενέβησαν και κατάφεραν να ακυρώσουν τη συμμετοχή του. Ωστόσο, φέραμε τον καθηγητή Θεόδωρο Καριώτη (ειδικό της ΑΟΖ) σε στενή επαφή με τον καθηγητή Μαρκεζίνη. Οι δυο τους είχαν σημαντικό αντίκτυπο στο θέμα, φέρνοντας στο προσκήνιο την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Ελλάδας.

Δεν μπορώ  παρά να κλείσω με μια πικρή νότα αυτή την προσπάθεια να χωρέσει σε λίγες γραμμές η προσωπικότητα ενός Γίγαντα της Σύγχρονης Ελλάδας. Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα, θα καλείτο στο τελευταίο μέρος της ζωής του να είναι Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Διευθυντής Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας ή μόνιμος σύμβουλος του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εξωτερικών. Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα, τα μέσα ενημέρωσης θα ήταν συνεχώς γεμάτα από τα γραπτά και τις συνεντεύξεις του. Αλλά το ελληνικό πολιτικό κατεστημένο τον παραμέρισε και τα μέσα ενημέρωσης τον αγνόησαν, ως επί το πλείστον. Αυτή είναι η μοίρα των σοφών στην πιο σχιζοφρενικά ατομικιστική χώρα στη Γη, τη χώρα που θα ενωθεί σε μια γροθιά μόνο όταν βρεθεί αντιμέτωπη με έναν εξωτερικό εχθρό και δεν θα λάβει ποτέ τις απαραίτητες, με βάση την κοινή λογική, καθημερινές αποφάσεις που θα οδηγούσαν σε κοινωνικοοικονομική επιτυχία και ευημερία.

Καλό του ταξίδι στην αιωνιότητα!…



    • If you don’t know what a Great Hellene is you need to back to school and study at least 3000 years of history, philosophy and sacrifice for freedom. Let me know if you need some help… Many in this audience would happily give you a hand.

    • Ronald Solberg:
      Even before the coming of Christ –
      the Greek philosopher Plato
      knew HE would incarnate.
      Christ – the embodiment of the Absolute Godhead

  1. Ron, you are right on target. One can be a Great Hellene and far from the kingdom of God. The great challenge of the GOA is-Body of Christ or Hellenism. Our Lord said, you can not serve 2masters because you will love one and hate the other. Also consider the words of St Paul who said-we preach Christ and Him crucified a stumbling block to the Jew and foolishness to the Greek.

    • Both of you please go back to school and study history. Without Plato and Socrates, without Stoicism and above all without Hellenic Cosmopolitanism in the centuries after Alexander the Great, Christianity would either not exist or would not be the same. Does the fact that the Bible is written in Alexandrian Greek tell you anything? As someone who knows linguistics I could suggest that the language houses concepts- nerdy important concepts… this does not negate the deity of Christ or divine grace… but the concepts building Christianity are deeply rooted in Hellenic cosmopolitanism

  2. Undoubtedly, Hellenism has made significant contributions to human civilization. However, Hellenism is and was in need of the salvation found in Christ. Interesting that St Chrysostom said that Plato was possessed by a demon. Demons do not contribute to human salvation.

    • I am unsure what Plato and St. John the Chrysostom meant – we need some context here. But we know what “Christian” Emperors Theodosius and Justinian did with their harsh persecution of those in Greece who did not convert to Christianity. This year’s theme in our NY Parade is the return to Greece of the Parthenon Sculptures from the British Museum. But we forget that Justinian, the Emperor who built Hagia Sophia in Constantinople, the most magnificent Christian Church in History, destroyed the Parthenon internally to turn it into a Church! Who was possessed with demons? Who could not recognize eternal artistic values and beauty? As we see from recent events in Ukraine when religion is used as a political tool, then many are unjustly demonized!
      Stay tuned! Helleniscope will return to the issues in depth!!

    • Scripture (New Testament) says in one of the most basic and famous tenets: “Logos is God”. From Plato BC, to the stoic Zeno of Kitium (Cyprus -300BC) to Philo (a Hellenized Jew born 20 years before Christ) numerous Greek philosophers and especially the Stoics elaborated on the idea of Logos – the foundation of Christian teaching. Said Philo:”the Logos of the living God is the bond of everything, holding all things together and binding all the parts, and prevents them from being dissolved and separated”.[34]
      Yet, you suggest what exactly? That the concept of Logos appeared in Christianity as a “miracle”? As I said, the intervention of “divine grace”, which we all believe does not preclude the research of Christian concepts in pre-Christian philosophers.
      Stay tuned. Helleniscope will soon start publishing on stoicism – and then the relatiobahip to Christianity will be more than evident.

    • JK – if you’re Eastern Orthodox
      you should learn by now
      we are not Sola Scriptura.
      And it’s said,
      if all Bibles in the world disappeared,
      the illumined Saints could repeat every
      word because they live in Theosis.

  3. Mr Gatanis, I am Orthodox and do not subscribe to sola scriptural yet firmly affirm the authority of scripture. St Chrysostom said, the cause of all evil is not reading and studying scriptures and he also stated no one should start any day without reading from the divine scriptures.

  4. Ok, in Orthodox Church we do have Bible class; I admit we need more Greek faithful to read scripture — and will someone please email pithy parts of Leviticus to flakey Patriarch and gang of Archbishops?

  5. Mr Gatanis, please help me to understand what you mean when you say, the saints live in theosis. I don’t know where you got the idea about the loss of scripture and the saints but it is a testament to their knowledge of Scripture. I am troubled with Orthodox who immediately claim that someone is Protestant when that individual quotes from Scripture. Please 1Timothy 4:15 along with Psalm 119. I assume you have a Bible. Also read the life of St Porphirios. His writings are replete with quotes from Scripture.


Please enter your comment!
Please enter your name here