By Giorgos Harvalias
In the agenda of Greek–German relations, war reparations are something you either raise clearly—or you don’t raise at all. There is no middle ground.
Germany’s debts from the occupation period are historically and legally non-expiring. They cannot be pursued with vague statements, half-words, or wishful thinking. They require clear and firm positions—something Greek politicians often lack due to hesitation and inferiority complexes.
Last week, Foreign Minister Giorgos Gerapetritis tried—through a vague media leak—to claim credit for raising the reparations issue with his German counterpart. However, this is not actually evident. It is only inferred from a vague remark he made during a press conference, after praising Greek-German relations, saying:
“It is time for the last burdens of the past to be lifted.”
It remains unclear what he meant. And even if he was referring to reparations, he raised it in an inappropriate and dismissive way given the seriousness of the issue.
It is even less clear what was discussed behind closed doors. A pro-government media “analyst” later claimed Germany might only accept indirect compensation, such as funding certain programs, rather than formal reparations.
This raises concerns that the Greek government lacks real interest in pursuing Germany’s occupation debts. The article notes that the foreign minister has not even responded to parliamentary questions on the issue.
The estimated German debt to Greece is claimed (by a referenced committee) to exceed €1 trillion today.
Meanwhile, reports suggest negotiations are ongoing for Germany to return over 200,000 asylum beneficiaries to Greece, offering financial support for housing and feeding them.
The article questions whether:
- reparations are being quietly replaced by funding for migration programs
- or whether a “hybrid solution” is being considered (indirect payments instead of official reparations)
The author compares this to past controversial settlements (like Siemens), where Greece allegedly received nothing substantial.
==============
Περίεργα παιχνίδια με τις αποζημιώσεις
Του Γιώργου Χαρβαλιά
Στην ατζέντα των ελληνογερμανικών σχέσεων τις πολεμικές αποζημιώσεις ή τις θέτεις ή… δεν τις θέτεις. Μέση οδός δεν υπάρχει, αυτό είναι βέβαιο.
Γιατί οι οφειλές των Γερμανών από την περίοδο της Κατοχής -ιστορικά και νομικά απαράγραπτες- δεν διεκδικούνται ούτε με χρησμούς ούτε με μισόλογα ούτε με ευχολόγια. Χρειάζονται καθαρές εξηγήσεις χωρίς δισταγμούς, φοβικά σύνδρομα και συμπλέγματα κατωτερότητας, όπως αυτά που βασανίζουν τους Έλληνες πολιτικούς.
Την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης με μια περίεργη διαρροή στα μέσα ενημέρωσης έσπευσε να διεκδικήσει εύσημα για την πρωτοβουλία του να θέσει το ζήτημα των αποζημιώσεων ενώπιον του Γερμανού ομολόγου του. Αυτό βεβαίως δεν προκύπτει από πουθενά. Συνάγεται απλώς από μία «κολοβή» αποστροφή του κ. Γεραπετρίτη, ο οποίος στην κοινή συνέντευξη Τύπου των δύο υπουργών, έπειτα από μια μακροσκελέστατη τοποθέτηση για το εξαιρετικό επίπεδο των ελληνογερμανικών σχέσεων, την πολιτισμική αλληλεπίδραση των δύο χωρών, την «ευημερία» των Ελλήνων που ζουν στη Γερμανία και τον υψηλό αριθμό Γερμανών τουριστών που επισκέπτονται τη χώρα μας, πρόσθεσε ότι «ήρθε η ώρα να αρθούν έμπρακτα και τα τελευταία βάρη του παρελθόντος».
Παραμένει ασαφές τι εννοούσε με αυτόν τον χρησμό ο υπουργός Εξωτερικών και σίγουρα -ξαναλέω- αν εννοούσε το ζήτημα των αποζημιώσεων, το έθεσε κατά τρόπο απολύτως ακατάλληλο και απαξιωτικό ως προς τη σοβαρότητα του ζητήματος.
Ακόμη πιο δυσδιάκριτο παραμένει το τι ακριβώς συζήτησε επί του θέματος ο κ. Γεραπετρίτης στην κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση με τον Γερμανό ομόλογό του. Το περιεχόμενο της συζήτησης ανέλαβε να διερμηνεύσει σε φιλοκυβερνητικό μέσο, ως αυτοχρισθείς «αναλυτής» διεθνών θεμάτων, ένας αποτυχημένος πολιτευτής του χώρου της εθνομηδενιστικής Αριστεράς πολύ χαμηλού διαμετρήματος που διακρίνεται για τον ενδοτικό του λόγο στα εθνικά θέματα.
Γνωρίζοντας, ίσως, τι ελέχθη στη συνάντηση των δύο υπουργών (πιθανότατα να ανήκει και στην αυλή του κ. Γεραπετρίτη, δεδομένου ότι μοιράζονται κοινές ιδέες για την προάσπιση των εθνικών θεμάτων), ο «αναλυτής», αφού παραθέτει χονδροειδείς ανακρίβειες και έωλους γερμανικούς ισχυρισμούς, όπως ότι το Βερολίνο «βάσει της Συνθήκης Ενοποίησης των δύο Γερμανιών δεν υπόκειται σε κανένα δικαίωμα απαίτησης αποζημιώσεων», καταλήγει στην εκτίμηση ότι η Γερμανία θα μπορούσε μόνο να δεχτεί την καταβολή έμμεσων αποζημιώσεων, δηλαδή, για παράδειγμα, να αναλάβει την οικονομική υποστήριξη «κάποιων προγραμμάτων», χωρίς αυτό τυπικά να σχετίζεται με το κεφάλαιο των πολεμικών αποζημιώσεων.
Η τελευταία αυτή αποστροφή με έβαλε σε σκέψη, γιατί στην πραγματικότητα ο κ. Γεραπετρίτης δεν φαίνεται να έχει την παραμικρή ευαισθησία για τις γερμανικές οφειλές της κατοχικής περιόδου. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τρόπο πρωτοφανή και απαράδεκτο δεν έχει μπει καν στον κόπο να απαντήσει σε διαδοχικές κοινοβουλευτικές ερωτήσεις του αντιπροέδρου της Βουλής Βασίλη Βιλιάρδου. Ο κ. Βιλιάρδος, που είναι εξαιρετικά ευαισθητοποιημένος και «κυνηγάει» το ζήτημα των αποζημιώσεων από το 2019, επανήλθε πέρυσι, με αφορμή επιστολή της «Διεθνούς Επιτροπής για το Γερμανικό Χρέος προς την Ελλάδα» που καλούσε την ελληνική κυβέρνηση να αναλάβει δράση και, μεταξύ άλλων, περιείχε ένα εξαιρετικά εμπεριστατωμένο υπόμνημα σχετικά με το μέγεθος της γερμανικής οφειλής, το οποίο ξεπερνά σήμερα το 1 τρισ. ευρώ!
Ακριβώς πέρυσι τέτοια εποχή ο βουλευτής κατέθεσε μία κοινοβουλευτική αναφορά προς τα υπουργεία Εξωτερικών και Εθνικής Οικονομίας, η οποία όμως έμεινε προκλητικά αναπάντητη από την πλευρά του κυρίου Γεραπετρίτη. Αντιθέτως, αν και άρτι διορισθείς, ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης είχε την ευαισθησία να απαντήσει, υποδεικνύοντας ως αρμόδιο για το ζήτημα το υπουργείο Εξωτερικών!
Τρεις μήνες αργότερα ο κ. Βιλιάρδος επανέρχεται καταθέτοντας κοινοβουλευτική ερώτηση, αυτήν τη φορά προς τα υπουργεία Εξωτερικών, Δικαιοσύνης και Πολιτισμού (για τις κλεμμένες αρχαιότητες την περίοδο της Κατοχής), υπενθυμίζοντας στον κύριο Γεραπετρίτη ότι δεν έχει απαντήσει, όπως ορίζει η κοινοβουλευτική δεοντολογία.
Στην ερώτηση απαντούν, έστω και προσχηματικά, οι υπουργοί Πολιτισμού και Δικαιοσύνης, αλλά όχι ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός Εξωτερικών, επιδεικνύοντας πρωτοφανή στα χρονικά αλαζονεία. Αυτά λοιπόν ως προς το ενδιαφέρον του κυρίου Γεραπετρίτη για τις αποζημιώσεις. Μηδενικό.
Επανερχόμενοι όμως σε αυτά που πιθανόν να συζήτησε με τον κύριο Βάντεφουλ, θυμίζουμε ότι αυτές τις μέρες, όπως αποκάλυψε η εφημερίδα «Εστία», υπάρχει μία διαπραγμάτευση σε εξέλιξη με τη γερμανική πλευρά για την επιστροφή στην Ελλάδα ως χώρα πρώτης εισόδου περισσότερων από 200 χιλιάδων «ασυλούχων» παράτυπων μεταναστών, που κατάφεραν να πάρουν άσυλο από τις ελληνικές Αρχές.
Η επιστροφή τους στην Ελλάδα δρομολογείται με δέλεαρ την καταβολή από τη Γερμανία μεγάλων κονδυλίων για τη στέγαση και σίτισή τους, γεγονός που έχει ανοίξει την όρεξη των επαγγελματιών «της αλληλεγγύης». Όμως το ζήτημα της υποδοχής μεταναστών απασχόλησε επί μακρόν τη συζήτηση μεταξύ των δύο υπουργών και μάλιστα με πρωτοβουλία της γερμανικής πλευράς, όπως προκύπτει από τις επίσημες δηλώσεις.
Με δεδομένα τα δείγματα γραφής του κυρίου Γεραπετρίτη, αλλά και του πολιτικού του προϊσταμένου Κυριάκου Μητσοτάκη, που δεν δίστασε να πει ενώπιον του πρώην καγκελάριου Όλαφ Σολτς ότι το ζήτημα των αποζημιώσεων «δεν σκιάζει τις ελληνογερμανικές σχέσεις», διερωτάται κανείς αν στην πρόσφατη ελληνογερμανική συνάντηση επιχειρήθηκε κάποια συσχέτιση της κατοχικής οφειλής με τη… σύγχρονη χρηματοδότηση «προγραμμάτων μετεγκατάστασης ασυλούχων», όπως αθώα επικαλείται «προγράμματα» και ο «αναλυτής» που προαναφέραμε. Αν δηλαδή η «κολοβή» αναφορά του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών αποτελούσε προάγγελο κάποιας… υβριδικής «λύσης» για τις αποζημιώσεις, μιας νεοελληνικής τερατογένεσης αντίστοιχης με εκείνον τον κατάπτυστο εξωδικαστικό συμβιβασμό για τα σκάνδαλα της Siemens από τον οποίο το Ελληνικό Δημόσιο δεν εισέπραξε ούτε σεντ!
Αντί λοιπόν για τις «ηρωικές διαρροές», καλό θα ήταν ο κύριος Γεραπετρίτης να μας εξηγήσει τι ακριβώς συζήτησε κεκλεισμένων των θυρών με τον Γερμανό ομόλογό του και πώς ακριβώς του έθεσε το ζήτημα των αποζημιώσεων. Ευτύχημα θα ήταν επίσης να δεήσει και να απαντήσει στις ερωτήσεις του κ. Βιλιάρδου για το τι ακριβώς σκοπεύει να κάνει σχετικά με την εκκρεμή γερμανική οφειλή, η διεκδίκηση της οποίας αποτελεί ρητή υποχρέωση των ελληνικών κυβερνήσεων ύστερα και από την ομόφωνη απόφαση της ελληνικής Βουλής τον Απρίλιο του 2019. Εκτός αν ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών δεν λογοδοτεί στο εγχώριο εκλογικό σώμα, αλλά σε ξένα κέντρα λήψης αποφάσεων…
