ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ

EDITOR’S NOTE (Nick Stamatakis): Ryan Gingeras, the author of this thorough analysis of the current state of affairs of Greek-Turkish relations, is certainly part of the Washington foreign policy establishment – just take a look at his short bio at the end.  The whole point of his analysis is summarized in the last 3-4 paragraphs, where it becomes clear that the DC establishment has started getting used to the idea that TURKEY IS LOST FOR THE WEST.  A look at the map will convince you: Russia has encircled Turkey from the North (Black Sea), from the South (Syria), while the recent enhancement of the Russo-Iranian alliance (in Ukraine and Syria) leaves Turkey at the hands of Russia.  If you add to the above the 100% dependence on Russia for oil and gas (not to mention the vast deals for Russia to build two nuclear power plants in Turkey), then the issue is closed.  There is no way for Turkey to return to the West…

This likelihood should not make us Greeks sleep easy – on the opposite. We are used to decades-old “back-stabbing” from the DC establishment, which always saw Turkey as more “important”.  If we have learned anything from the history of 1919-1922, we cannot trust either our western allies or Russia.  Let’s not forget that Russia has supplied Turkey with advanced S-400 missiles recently, and these could diminish whatever advantage Greece’s revamped fleet of F-16 fighters or French Rafale jets have in a possible conflict.  Russia can change course and allow Turkey to use its S-400 against Greece very quickly – as long as the treasonous Mitsotakis government does not change its catastrophic decisions and keep supplying Ukraine with weapons…

Those familiar with the essence of Greece-Turkey relations should go fast to the last 3-4 paragraphs, where all the essence of this article lies…

GREEK TRANSLATION FOLLOWS

==============================

SOURCE – WAR ON THE ROCKS

Over the course of 2022, Turkish President Recep Tayyip Erdogan has maintained a steady drumbeat of provocations targeting Greece. The year began with his foreign ministry issuing a statement threatening to declare Greece’s sovereignty as “debatable” if it continued to “militarize” its Aegean islands. Since threatening to move against Greece’s Aegean territories in September, Turkey’s president has seized upon the unveiling of a new line of ballistic missiles as an opportunity to up the ante. He boasted that the country’s new Tayfun missiles had “driven the Greeks crazy” and noted that Athens could now be comfortably targeted. At the start of December, he echoed these sentiments again and added that Greece “should not stay comfortable.” If Athens attempted to ship American weapons to its Aegean islands, “a country like Turkey,” he enigmatically warned, “will probably not pick pears.” American representatives have responded to these threats with public admonitions. State Department Spokesperson Ned Price recently reiterated Washington’s “regret” over Erdogan’s provocations. “All that an escalation of rhetoric will do,” he emphasized, “is to raise tensions and to distract us from the unity of purpose … that we need to confront any number of challenges,” namely the dangers of a more aggressive Russia.

Just what the United States would do in response to a Turkish assault against Greece is even more opaque. Time and again, U.S. officials have been steadfast in accenting the need for solidarity and coordination among NATO allies in the face of Russia’s war on Ukraine. Publicly outlining the consequences of a Turkish attack on Greece undoubtedly would be interpreted as an admission that the alliance is weaker and more divided than it appears.

There is also a possibility that many pundits believe that they have seen this movie before. Animosity derived from a long line of wars and atrocities lie at the heart of Turkish-Greek relations. Since the first decade of the Cold War, Turkey and Greece have feuded over issues of sovereignty and security. The two countries have threatened to go to war on multiple occasions in recent memory, only to pull back from the brink. At several junctures, the United States played an instrumental role in soothing tensions. Given this history, one may be forgiven in believing that this current fever, too, will break. If a crisis does come to pass, history appears to endow the United States with the credibility to serve as a potential broker. Perhaps, then, there is no need for the Biden administration to be ahead of the curve. 

A closer look at the historical record and present-day trends suggests that things may be changing. If one compares the past to the present, Washington’s trilateral relations with Athens and Ankara has evolved considerably. This break in continuity has grown considerably in the last decade. Perhaps most importantly, contemporary Turkish views of both the past and present tend to cast its alliance with the United States in starkly negative terms. A desire to undo the perceived damage of U.S. involvement in the region is among the factors that inspire Erdogan’s recent threats. To believe, therefore, that past precedent would aid the United States in successfully mediating a present-day Greco-Turkish crisis may be ill-founded. More pointedly, should events come to a head between Ankara and Athens, Washington may be left to make a series of unenviable choices.

A Partner and a Peacemaker: A Brief History of American Mediation in Turkish-Greek Affairs

Washington’s first direct foray into Greco-Turkish relations came at the conclusion of World War II. Before the close of the conflict, Allied representatives understood that something had to be done about Italian colonial possessions in the Mediterranean. Among the lands Rome governed were the Dodecanese Islands in the Aegean Sea. Amid the war, military bases on the islands had been used to interdict Mediterranean traffic. In agreeing to strip Italy of the Dodecanese, American negotiators believed the island would be best served under Greece’s rule (Greek Orthodox Christian majorities dominated each of the 11 islands). The Soviet Union, however, initially demurred from granting the islands to Greece, leaving U.S. and British officials to suspect Moscow was wary of the islands’ strategic potential — even though an earlier U.S. assessment believed the Dodecanese held “no significant value either for surface warships or for air bases.” Despite Turkey’s neutrality during World War II (which precluded it from Allied decision-making), American negotiators were sensitive to the history of tensions between Ankara and Athens. These factors led Washington to endorse a plan to “demilitarize” the islands. Per their reading of historical precedent, the Allies agreed that Greece would be allowed to maintain local security forces at the price of prohibiting permanent naval bases and fortifications (be they Greek or foreign). Such an arrangement, American officials contended, would help maintain regional stability.

Such strategic thinking continued to prevail in Washington as the Cold War began. Between 1950 and 1974, American relations between Greece and Turkey remained anchored to a policy of capacity building and amicability based on shared security interests. Until the 1970s, U.S. policymakers proved successful in maintaining the peace between Ankara and Athens in spite of a series of crises. The focal point of these tensions, the question of Cypriot sovereignty, led both Greece and Turkey to threaten to deepen their ties to Moscow as a way of leveraging greater American support. When Ankara threatened to invade Cyprus in 1964, President Lyndon Johnson issued a strongly worded letter to Turkish Prime Minister Ismet Inonu threatening a series of consequences should an attack commence. Johnson specifically intimated that a Cyprus invasion would force Ankara’s NATO allies to reconsider their “obligation to protect Turkey against the Soviet Union,” who some feared would intervene on the island in the event of conflict. Even as Greco-Turkish relations worsened into the 1970s, American officials were sure they were capable of bridging the gap between the two sides. “Both states would like to be less dependent on the US,” one intelligence estimate read in June 1974. Even in the worst-case scenario, it seemed likely “that Athens and Ankara would seek—undoubtedly through US mediation—to prevent larger-scale conflict.”

Turkey’s invasion of Cyprus in July 1974 tested the certainty of this assessment. Though American arbitration did help avert a full-fledged war between Greece and Turkey, Washington’s ties with both Athens and Ankara weakened considerably. Greece, having felt betrayed by the United States, briefly withdrew from NATO’s military command structure and sought closer relations with the Soviet Union. Despite having secured its goals in intervening into Cyprus, Turkish officials were left scarred after the U.S. Congress imposed a three-year arms embargo on Turkey. Nevertheless, the core assumption of the 1974 assessment appeared validated. Washington endured as the preferred mediator between Greece and Turkey after a string of territorial disputes in the Aegean in the 1970s and 1980s. As it had earlier in the Cold War, shared concerns over NATO’s integrity provided a base for negotiations between Washington, Ankara, and Athens. U.S. officials equally understood that both Greek and Turkish leaders saw a need in currying American and European favor if they were to achieve their respected aims. Neither Turkey nor Greece, as one CIA analyst put it in 1978, “can afford to leave the field to its rival by bolting the West altogether.” The personal rapport and engagement of senior American leaders also proved instrumental in easing tensions. Henry Kissinger negotiated directly with Greek, Cypriot, and Turkish leaders through the early 1970s. When Ankara and Athens came to the threshold of war over a dispute over their conflicting claims to an uninhabited island in 1998, Bill Clinton spoke directly to Turkish Prime Minister Tansu Ciller late into the night in the hopes of avoiding conflict. This investment on the part of U.S. officials, however, did breed a certain amount of exasperation within senior circles. The enduring nature of Greco-Turkish tensions, as well as pressures to pick a side in their disputes, led to private expressions of cynicism. “The worst rat race I have ever been in,” Dean Acheson once chirped, was denying “Greeks and Turks their historic recreation of killing one another.”

Changing Times and Perceptions: Recent Turns in America’s Relationship with Greece and Turkey

The threat of a Greco-Turkish rupture subsided considerably as Washington’s Global War on Terror began. As U.S. officials slipped more into the background, U.N. mediation efforts in Cyprus, as well as intermittent bilateral efforts at improving ties, led to expressions of hope that the threat of conflict had subsided. Below the surface, however, there were significant changes in the ways in which Turkish policymakers perceived both Greece and the United States. Central to this change was the establishment of a new ethos with respect to foreign policy. The architect of this new outlook, Ahmet Davutoglu, counseled then-Prime Minister Erdogan to take a more assertive, ambitious approach to both regional and global relations. In addition to reimagining Turkey as a leader within the wider Islamic world, Davutoglu asserted that Turkey possessed a historic right to play a more hegemonic role in its near broad (going so far as to use the Nazi term “lebensraum” in describing Ankara’s strategic imperatives). As for Greece, Davutoglu suggested that Turkey “had grown too accustomed” to tensions with Athens even though Ankara’s handling of Greek relations was like “a heavyweight wrestler training with light weights.” The West, he argued, had habitually used Greece to intimidate Turkey, thus preventing it from opening “its horizons to action-oriented, large-scale and global policies.”

For many Turks, including Erdogan, events in the last decade have confirmed Davutoglu’s broader assessment. Cyprus’s decision in 2011 to commence drilling for natural gas off its southern shore reignited long-standing antagonisms over Turkish, Greek, and Cypriot maritime rights in the Mediterranean and Aegean. Despite Ankara’s standing commitment to “zero problems” with its neighbors, Erdogan vowed to resist international pressure when it came to Turkish interests at sea. “From now on,” he declared in 2011, “we will continue to implement whatever our national interests require without hesitation.” It was in the wake of this pronouncement that the term “Blue Homeland (Mavi Vatan)” began to take its place within the Turkish lexicon as a way of describing Ankara’s maximalist interpretation of its maritime rights. Erdogan’s stewing belligerence was further nurtured as a result of Turkey’s growing rift with the United States. As Washington drew closer to Syria’s Kurdish militants after 2014, boosters of the Blue Homeland policy began to accuse the United States of plotting to close off Turkey from the sea the with aid of Greece, Cyprus, and Syria’s Kurds. Although Turkish officials were initially hesitant to back the accusations publicly, such sentiment echoed Erdogan’s declaration in 2017 that there was a “project to besiege our country” led by Turkey’s foreign and domestic enemies. 

This conspiracy theory became more mainstream as a result of deepening U.S.-Greek relations. In the fall of 2017, President Donald Trump welcomed Greece’s Prime Minister Alexis Tsipras to Washington in the hopes of expanding military and political ties with Athens. A number of incentives push American officials in this direction. With Greece only beginning to emerge from a near-decade-long depression, both Tsipras and the Trump White House saw mutual economic benefits in expanding American energy and trade interests. Perhaps more importantly, increased tensions with Ankara after the 2016 coup attempt encouraged many in Washington to see Greece as a potentially more stable security partner in the eastern Mediterranean. For commentators in Greece, building stronger bonds with the United States was an ironic but necessary turn. Profound historical misgivings regarding American interests still pervaded Greek society (particularly as a result of U.S. support for Greece’s Cold War-era dictatorship). Yet the changing geopolitical environment in the region, particularly as a result of a more aggressive Russia, compelled Tsipras’s government to seek “the familiar, warm ‘embrace’ of the traditional historical ally across the Atlantic.” It was in this spirit that Athens and Washington arrived at a mutual defense cooperation agreement in the fall of 2019. The accord, which entailed expanded training opportunities and basing rights for U.S. forces in Greece, was hailed as a breakthrough that aided both countries. Greek officials, however, remained careful not to promote the agreement as an explicit anti-Turkish arrangement. Americans, one Greek columnist observed in 2018, “do not wish to ‘lose Turkey’ and on this it seems that Athens and Washington agree. Few serious decision-makers in the Greek capital would wish for an economic collapse of the neighbor or its attachment to the Russian sphere, an element that would automatically turn our country into a border between the West and the Middle East.”

Turkish responses to the signing of the U.S.-Greek defense accord have been uniformly negative and suspicious. Since the fall of 2019, Turkish media outlets have regularly depicted the agreement as a Greco-American pact aimed at war with Turkey. Evidence for these misgivings have ranged from provocative news reports of U.S. arms transfers to Greece, accusations of joint Greek-U.S. support for Kurdish terrorist activities, and misleading maps illustrating an ominous string of “U.S. bases” spanning Greece, Cyprus, and northern Syria. With the country’s currency swooning, and his hopes for reelection in doubt, Erdogan has endorsed these conspiratorial views. He has consistently misconstrued the demilitarization status of the Aegean Islands in arguing that the United States intends to use to use Greece to undermine Turkey. “America currently has [nine] bases in Greece,” he declared last May. “Against whom are these bases established? … ‘Against Russia’ is the thing that they say … It is a lie, they are not honest. In the face of all this, their attitude towards Turkey is obvious.” 

Towards a Moment of Catharsis? American Policy and the Implications of a Greco-Turkish Crisis

Erdogan’s provocative allegations are not purely the product of domestic anxieties or personal paranoia. One may say that his views represent a broad consensus on the history of America’s relationship with Turkey. It is widely believed, even among Erdogan’s opponents, that the United States has consistently sought to bridle or demean Turkey since the early stages of the Cold War. When the Trump administration publicly threatened to evict Turkey from the F-35 program, pundits in Turkey likened the ultimatum to the embarrassment brought on by Johnson’s 1964 letter warning Ankara not to invade Cyprus. Widespread suspicions of U.S. complicity in the July 2016 coup attempt echo a commonly held belief that the United States aided the formation of a military junta in 1980. It is not uncommon for pundits and former officials to suggest that the destruction of Turkey had always been a part of an American-led Western project. This premise is arguably central to how Erdogan himself sees the past, present, and future of U.S.-Turkish relations. His “new Turkey,” as it is often described, differs from the old precisely because he has successfully untethered the country from any patron or broker. “Turkey is not the old Turkey,” Erdogan’s director of communications declared. “Now there is a Turkey that protects its interests at all costs and demands eye-level relations with every interlocutor and on every stage.”

Aaron Stein recently posed that “there is no broad rapprochement in the making for Turkish-Western relations.” With Ankara poised to expand its cooperation with Russia, and perhaps widen its footprint in northern Syria, there is, he argues, “little — if anything — that can be done to manage Turkey and its foreign policy aspirations.” If this is indeed the case, America’s position between Turkey and Greece appears especially grim. In spite of the past, Erdogan’s positioning appears to negate Washington’s place as a mediator between the two neighbors. While it is possible that Brussels may be more successful in closing the divide, the possibility exists that even European mediation may have only limited success. Although some have argued that Erdogan’s posturing may be an election ploy, there appears to be little room for compromise between Greece’s sovereign rights and Ankara’s strategic designs. Moreover, as one Turkish pundit recently mused, the wind now may be at Turkey’s back. With war raging in Ukraine, the West may be compelled to stomach a Turkish attack, for the sake of NATO unity, as it had during Turkey’s 1974 invasion of Cyprus. These fundamental conditions may very well push Ankara towards war with Athens within the foreseeable future.

Where does that leave the United States? The threat of a Turkish attack upon Greece compels Washington to contend with several undesirable scenarios. If Erdogan intends to wage war, the façade of balancing between Athens and Ankara may become impossible to maintain. For Washington, maintaining peace may come down to two unfavorable choices. U.S. officials could pressure Athens to cede aspects of its sovereignty. Further still, the Biden Administration could abruptly abandon its mutual defense cooperation agreement with Greece. Otherwise, it is more likely the U.S. may be left with the no other alternative but to act as the de facto guarantor of Greece’s territorial sovereignty. Embracing that role, even if it deters Ankara in the short term, puts American policymakers in the contradictory position of having to plan for a possible military conflict with an allied state. The mere suggestion that the United States anticipates a clash with the Turkish military undoubtedly would raise questions regarding the integrity of the NATO alliance — let alone Turkey’s future as a U.S. partner. 

If the United States is obliged to come to Greece’s defense, policymakers in Washington may be forced to do something even more profound: Reimagine Turkey as a direct competitor or adversary. Adjusting to such a reality would certainly be a significant challenge for American policymakers. U.S. security planning, as well as NATO’s defense strategy as a whole, depends upon Turkey’s support as an ally in both Europe and the Middle East. To reconceive of Turkey in antagonistic terms would therefore result in a broader geostrategic reassessment for American planners. Like an aggressive Russia, a belligerent Turkey potentially jeopardizes the free flow of traffic through the Black Sea and Mediterranean. Countering this possible threat would lead to new defense commitments, such as expanded security ties to Greece, Cyprus, and Egypt. While few in the United States may wish to see these changes come to pass, circumstances may demand that Washington recognize Turkish hostilities as a destabilizing force in the world.

Ryan Gingeras is a professor in the Department of National Security Affairs at the Naval Postgraduate School and is an expert on Turkish, Balkan, and Middle East history. He is the author of six books, including the forthcoming The Last Days of the Ottoman Empire (to be released by Penguin in October 2022). His Sorrowful Shores: Violence, Ethnicity, and the End of the Ottoman Empire received short-list distinctions for the Rothschild Book Prize in Nationalism and Ethnic Studies and the British-Kuwait Friendship Society Book Prize. The views expressed here are not those of the Naval Postgraduate School, the U.S. Navy, the Department of Defense, or any part of the U.S. government.

=========================================

Οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον ένας εντιμος μεσολαβητής ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία

ΠΗΓΗ – War on the Rocks

Του Ryan Gingeras

Καυχήθηκε ότι οι νέοι πύραυλοι Tayfun της χώρας είχαν «τρελάνει τους Έλληνες» και σημείωσε ότι η Αθήνα θα μπορούσε πλέον άνετα να στοχοποιηθεί (να είναι στο στόχαστρο).

Στις αρχές Δεκεμβρίου, επανέλαβε αυτές τις απόψεις και πρόσθεσε ότι η Ελλάδα «δεν πρέπει να μείνει άνετη». Εάν η Αθήνα επιχειρούσε να στείλει αμερικανικά όπλα στα νησιά της στο Αιγαίο, «μια χώρα όπως η Τουρκία», προειδοποίησε αινιγματικά, «μάλλον δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια».

Οι Αμερικανοί εκπρόσωποι απάντησαν σε αυτές τις απειλές με δημόσιες παραινέσεις. Ο εκπρόσωπος του State Department, Ned Price, επανέλαβε πρόσφατα τη «λύπη» της Ουάσιγκτον για τις προκλήσεις του Ερντογάν.

«Το μόνο που θα κάνει μια κλιμάκωση της ρητορικής – τόνισε – είναι να αυξήσει τις εντάσεις και να μας αποσπάσει από την ενότητα του σκοπού… ενώ χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε οποιεσδήποτε προκλήσεις», δηλαδή τους κινδύνους μιας πιο επιθετικής Ρωσίας.

Αυτό που θα έκαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες ως απάντηση σε μια τουρκική επίθεση κατά της Ελλάδας είναι ακόμη πιο αδιαφανές. Ξανά και ξανά, οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ είναι σταθεροί στο να τονίζουν την ανάγκη για αλληλεγγύη και συντονισμό μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ ενόψει του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η δημόσια περιγραφή των συνεπειών μιας τουρκικής επίθεσης στην Ελλάδα αναμφίβολα θα ερμηνευόταν ως παραδοχή ότι η συμμαχία είναι πιο αδύναμη και πιο διχασμένη από όσο φαίνεται.

Υπάρχει επίσης η πιθανότητα πολλοί ειδικοί να πιστεύουν ότι έχουν δει αυτή την ταινία στο παρελθόν. Η εχθρότητα που προέρχεται από μια μακρά σειρά πολέμων και φρικαλεοτήτων βρίσκεται στο επίκεντρο των τουρκοελληνικών σχέσεων. Από την πρώτη δεκαετία του Ψυχρού Πολέμου, η Τουρκία και η Ελλάδα έχουν διαφωνήσει για ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας.

Σε πολλές συγκυρίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στον κατευνασμό των εντάσεων. Δεδομένης αυτής της ιστορίας, μπορεί κανείς να πιστέψει ότι και αυτός ο σημερινός πυρετός θα ανακοπεί. Εάν συμβεί μια κρίση, η ιστορία φαίνεται να δίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες την αξιοπιστία να λειτουργήσουν ως δυνητικός μεσάζων. Ίσως, λοιπόν, δεν χρειάζεται η κυβέρνηση Biden να είναι πιο μπροστά.

Μια πιο προσεκτική ματιά στην ιστορική καταγραφή και στις σημερινές τάσεις υποδηλώνει ότι τα πράγματα μπορεί να αλλάζουν. Αν συγκρίνει κάποιος το παρελθόν με το παρόν, οι τριμερείς σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Αθήνα και την Άγκυρα έχουν εξελιχθεί σημαντικά. Αυτή η διακοπή της συνέχειας έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Ίσως το πιο σημαντικό είναι ότι οι σύγχρονες τουρκικές απόψεις τόσο του παρελθόντος όσο και του παρόντος τείνουν να εκφράζουν τη συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες με εντελώς αρνητικούς όρους.

Η επιθυμία να αναιρεθεί η αντιληπτή ζημιά της εμπλοκής των ΗΠΑ στην περιοχή είναι μεταξύ των παραγόντων που εμπνέουν τις πρόσφατες απειλές του Ερντογάν. ο να πιστεύουμε, επομένως, ότι το προηγούμενο του παρελθόντος θα βοηθούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να μεσολαβήσουν με επιτυχία σε μια σημερινή ελληνοτουρκική κρίση μπορεί να είναι αβάσιμο.

Πιο συγκεκριμένα, εάν τα γεγονότα έρθουν σε έξαρση μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας, η Ουάσιγκτον μπορεί να κάνει μια σειρά από ανεπιθύμητες επιλογές.

• Σύντομη αναδρομή της αμερικανικής διαμεσολάβησης στις ελληνοτουρκικές υποθέσεις

Η πρώτη άμεση εισβολή της Ουάσιγκτον στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ήρθε στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πριν από το τέλος της σύγκρουσης, οι εκπρόσωποι των Συμμάχων κατάλαβαν ότι κάτι έπρεπε να γίνει για τις ιταλικές αποικιακές κτήσεις στη Μεσόγειο.

Μεταξύ των εδαφών που διοικούσε η Ρώμη ήταν τα Δωδεκάνησα στο Αιγαίο Πέλαγος. Εν μέσω του πολέμου, οι στρατιωτικές βάσεις στα νησιά είχαν χρησιμοποιηθεί για την απαγόρευση της κυκλοφορίας στη Μεσόγειο. Συμφωνώντας να αποσυρθεί η Ιταλία από τα Δωδεκάνησα, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές πίστευαν ότι τα νησιά θα εξυπηρετούνταν καλύτερα υπό την κυριαρχία της Ελλάδας (οι ελληνορθόδοξοι χριστιανικοί κυριαρχούσαν σε καθένα από τα 11 νησιά).

Η Σοβιετική Ένωση, ωστόσο, αρχικά αρνήθηκε να παραχωρήσει τα νησιά στην Ελλάδα, αφήνοντας τους Αμερικανούς και Βρετανούς αξιωματούχους να υποψιάζονται ότι η Μόσχα ήταν επιφυλακτική για το στρατηγικό δυναμικό των νησιών – παρόλο που μια προηγούμενη εκτίμηση των ΗΠΑ πίστευε ότι τα Δωδεκάνησα δεν είχαν καμία σημαντική αξία ούτε για τα πολεμικά πλοία επιφανείας ούτε για αεροπορικές βάσεις».

Παρά την ουδετερότητα της Τουρκίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (που την απέκλεισε από τη λήψη αποφάσεων από τους Συμμάχους), οι Αμερικανοί διαπραγματευτές ήταν ευαίσθητοι στην ιστορία των εντάσεων μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας. Αυτοί οι παράγοντες οδήγησαν την Ουάσιγκτον να εγκρίνει ένα σχέδιο για την «αποστρατιωτικοποίηση» των νησιών.

Οι Σύμμαχοι συμφώνησαν ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να διατηρήσει τις τοπικές δυνάμεις ασφαλείας με τίμημα την απαγόρευση μόνιμων ναυτικών βάσεων και οχυρώσεων (είτε ελληνικές είτε ξένες). Μια τέτοια ρύθμιση, υποστήριξαν Αμερικανοί αξιωματούχοι, θα βοηθούσε στη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.

Αυτή η στρατηγική σκέψη συνέχισε να επικρατεί στην Ουάσιγκτον, καθώς ξεκίνησε ο Ψυχρός Πόλεμος. Μεταξύ 1950-1974, οι αμερικανικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας παρέμειναν ενταγμένες σε μια πολιτική οικοδόμησης ικανοτήτων και φιλικότητας βασισμένη σε κοινά συμφέροντα ασφαλείας.

Μέχρι τη δεκαετία του 1970, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ αποδείχθηκαν επιτυχημένοι στη διατήρηση της ειρήνης μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας, παρότι υπήρξε μια σειρά κρίσεων. Το επίκεντρο αυτών των εντάσεων, το ζήτημα της κυπριακής κυριαρχίας, οδήγησε τόσο την Ελλάδα όσο και την Τουρκία να απειλήσουν να εμβαθύνουν τους δεσμούς τους με τη Μόσχα ως τρόπο μόχλευσης μεγαλύτερης αμερικανικής υποστήριξης.

Όταν η Άγκυρα απείλησε να εισβάλει στην Κύπρο το 1964, ο Πρόεδρος Lyndon Johnson εξέδωσε μια αυστηρή επιστολή προς τον Τούρκο πρωθυπουργό Ισμέτ Ινονού, απειλώντας μια σειρά από συνέπειες σε περίπτωση που ξεκινήσει μια επίθεση.

Ο Johnson είπε συγκεκριμένα ότι μια εισβολή στην Κύπρο θα ανάγκαζε τους συμμάχους της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ να επανεξετάσουν την «υποχρέωσή τους να προστατεύσουν την Τουρκία ενάντια στη Σοβιετική Ένωση», την οποία κάποιοι φοβήθηκαν ότι θα παρέμβει στο νησί σε περίπτωση σύγκρουσης.

Ακόμη και όταν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επιδεινώθηκαν στη δεκαετία του 1970, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ήταν σίγουροι ότι ήταν σε θέση να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών.

«Και τα δύο κράτη θα ήθελαν να εξαρτώνται λιγότερο από τις ΗΠΑ», αναφέρεται σε εκτίμηση των μυστικών υπηρεσιών τον Ιούνιο του 1974. Ακόμη και στο χειρότερο σενάριο, φαινόταν πιθανό «ότι η Αθήνα και η Άγκυρα θα επιδίωκαν —αναμφίβολα με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ— να αποτρέψουν μεγαλύτερης κλίμακας σύγκρουση».

Η εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο τον Ιούλιο του 1974 δοκίμασε τη βεβαιότητα αυτής της εκτίμησης. Αν και η αμερικανική διαιτησία βοήθησε στην αποτροπή ενός πλήρους πολέμου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, οι δεσμοί της Ουάσιγκτον τόσο με την Αθήνα όσο και με την Άγκυρα αποδυναμώθηκαν σημαντικά.

Η Ελλάδα, έχοντας αισθανθεί προδομένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αποχώρησε για λίγο από τη στρατιωτική δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ και αναζήτησε στενότερες σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση. Παρά το γεγονός ότι είχε εξασφαλίσει τους στόχους της για παρέμβαση στην Κύπρο, οι Τούρκοι αξιωματούχοι έμειναν πληγωμένοι, επειδή το Κογκρέσο των ΗΠΑ επέβαλε τριετές εμπάργκο όπλων στην Τουρκία.

Ωστόσο, η βασική εικασία της αξιολόγησης του 1974 εμφανίστηκε αναγνωρισμένη. Η Ουάσιγκτον έμεινε ως ο προτιμώμενος μεσολαβητής μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας μετά από μια σειρά εδαφικών διαφορών στο Αιγαίο τις δεκαετίες του 1970 και του 1980.

Οι κοινές ανησυχίες για την ακεραιότητα του ΝΑΤΟ παρείχαν μια βάση για διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ουάσιγκτον, της Άγκυρας και της Αθήνας. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι κατανοούσαν εξίσου ότι τόσο οι Έλληνες όσο και οι Τούρκοι ηγέτες έβλεπαν την ανάγκη να κερδίσουν την αμερικανική και ευρωπαϊκή εύνοια, εάν επρόκειτο να επιτύχουν τους σεβαστούς τους στόχους.

«Ούτε η Τουρκία ούτε η Ελλάδα – όπως το έθεσε ένας αναλυτής της CIA το 1978 – δεν έχουν την πολυτέλεια να αφήσουν το πεδίο στον αντίπαλό τους βυθίζοντας εντελώς τη Δύση».

Η προσωπική σχέση και η δέσμευση ανώτερων Αμερικανών ηγετών αποδείχθηκαν επίσης καθοριστικές για την εκτόνωση των εντάσεων. Ο Henry Kissinger διαπραγματεύτηκε απευθείας με Έλληνες, Κύπριους και Τούρκους ηγέτες στις αρχές της δεκαετίας του 1970.

‘Όταν η Άγκυρα και η Αθήνα έφτασαν στο κατώφλι του πολέμου για μια διαμάχη για τις αντικρουόμενες διεκδικήσεις τους σε ένα ακατοίκητο νησί’ (sic) το 1998, ο Bill Clinton μίλησε απευθείας στην Τουρκάλα πρωθυπουργό Τανσού Τσιλέρ, αργά το βράδυ, με την ελπίδα να αποφύγει τη σύγκρουση.

Αυτή η επένδυση από την πλευρά των αξιωματούχων των ΗΠΑ, ωστόσο, προκάλεσε κάποια οργή μέσα σε ανώτερους κύκλους. Ο διαρκής χαρακτήρας των ελληνοτουρκικών εντάσεων, καθώς και οι πιέσεις για επιλογή πλευράς στις διαμάχες τους, οδήγησαν σε ιδιωτικές εκφράσεις κυνισμού, όπως αυτή του Dean Acheson.

• Αλλαγή εποχών και αντιλήψεων: Πρόσφατες στροφές στη σχέση της Αμερικής με την Ελλάδα και την Τουρκία

Η απειλή μιας ελληνοτουρκικής ρήξης υποχώρησε σημαντικά, καθώς ξεκίνησε ο Παγκόσμιος Πόλεμος της Ουάσιγκτον κατά της Τρομοκρατίας. Καθώς οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ήταν περισσότερο στο παρασκήνιο, οι μεσολαβητικές προσπάθειες του ΟΗΕ στην Κύπρο, αλλά και οι διακοπτόμενες διμερείς προσπάθειες για τη βελτίωση των σχέσεων, οδήγησαν σε εκφράσεις ελπίδας ότι η απειλή της σύγκρουσης είχε υποχωρήσει.

Κάτω από την επιφάνεια, ωστόσο, υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι Τούρκοι πολιτικοί αντιλαμβάνονταν τόσο την Ελλάδα όσο και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Κεντρικό στοιχείο αυτής της αλλαγής ήταν η καθιέρωση ενός νέου ήθους σε σχέση με την εξωτερική πολιτική.

Ο αρχιτέκτονας αυτής της νέας προοπτικής, ο Αχμέτ Νταβούτογλου, συμβούλεψε τον τότε πρωθυπουργό Ερντογάν να ακολουθήσει μια πιο δυναμική, φιλόδοξη προσέγγιση τόσο στις περιφερειακές όσο και στις παγκόσμιες σχέσεις.

Εκτός από το ρόλο της Τουρκίας ως ηγέτη στον ευρύτερο ισλαμικό κόσμο, ο Νταβούτογλου υποστήριξε ότι η Τουρκία είχε ένα ιστορικό δικαίωμα να διαδραματίζει έναν πιο ηγεμονικό ρόλο ευρύτερα (φθάνοντας στο σημείο να χρησιμοποιεί τον ναζιστικό όρο «lebensraum», για να περιγράψει τις στρατηγικές επιταγές της Άγκυρας).

Όσο για την Ελλάδα, ο Νταβούτογλου υποστήριξε ότι η Τουρκία «είχε συνηθίσει υπερβολικά» στις εντάσεις με την Αθήνα, παρόλο που ο χειρισμός της Άγκυρας στις ελληνικές σχέσεις ήταν σαν «ένας παλαιστής βαρέων βαρών που προπονείται με μικρά βάρη».

Η Δύση, υποστήριξε, συνήθιζε να χρησιμοποιεί την Ελλάδα για να εκφοβίσει την Τουρκία, εμποδίζοντάς την έτσι να ανοίξει «τους ορίζοντές της σε πολιτικές προσανατολισμένες στη δράση, μεγάλης κλίμακας και παγκόσμιες πολιτικές».

Για πολλούς Τούρκους, συμπεριλαμβανομένου του Ερντογάν, τα γεγονότα της τελευταίας δεκαετίας επιβεβαίωσαν την ευρύτερη εκτίμηση του Νταβούτογλου. Η απόφαση της Κύπρου το 2011 να ξεκινήσει γεωτρήσεις για φυσικό αέριο στα ανοικτά της νότιας ακτής της αναζωπύρωσε μακροχρόνιους ανταγωνισμούς σχετικά με τα τουρκικά, ελληνικά και κυπριακά θαλάσσια δικαιώματα στη Μεσόγειο και το Αιγαίο.

Παρά τη διαρκή δέσμευση της Άγκυρας για «μηδενικά προβλήματα» με τους γείτονές της, ο Ερντογάν υποσχέθηκε να αντισταθεί στη διεθνή πίεση, όταν πρόκειται για τουρκικά συμφέροντα στη θάλασσα.

«Από εδώ και στο εξής», δήλωσε το 2011, «θα συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε ό,τι απαιτούν τα εθνικά μας συμφέροντα χωρίς δισταγμό». Ήταν στον απόηχο αυτής της δήλωσης που ο όρος «Γαλάζια Πατρίδα (Mavi Vatan)» άρχισε να παίρνει τη θέση του στο τουρκικό λεξικό ως ένας τρόπος να περιγράψει τη μαξιμαλιστική ερμηνεία της Άγκυρας για τα θαλάσσια δικαιώματα της.

Η πολεμική εχθρότητα του Ερντογάν καλλιεργήθηκε περαιτέρω ως αποτέλεσμα της αυξανόμενης ρήξης της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Καθώς η Ουάσιγκτον πλησίαζε πιο κοντά στους Κούρδους μαχητές της Συρίας μετά το 2014, οι ενισχυτές της πολιτικής της Γαλάζιας Πατρίδας άρχισαν να κατηγορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι σχεδίαζαν να αποκλείσουν την Τουρκία από τη θάλασσα με τη βοήθεια της Ελλάδας, της Κύπρου και των Κούρδων της Συρίας.

Αν και οι Τούρκοι αξιωματούχοι αρχικά δίσταζαν να υποστηρίξουν τις κατηγορίες δημοσίως, αυτό το συναίσθημα απηχούσε η δήλωση του Ερντογάν το 2017 ότι υπήρχε ένα «έργο πολιορκίας της χώρας» με επικεφαλής τους εξωτερικούς και εσωτερικούς εχθρούς της Τουρκίας.

Αυτή η θεωρία συνωμοσίας έγινε πιο κυρίαρχη ως αποτέλεσμα της εμβάθυνσης των σχέσεων ΗΠΑ-Ελλάδας. Το φθινόπωρο του 2017, ο Πρόεδρος Donald Trump υποδέχθηκε τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Αλέξη Τσίπρα στην Ουάσιγκτον, με την ελπίδα να επεκτείνει τις στρατιωτικές και πολιτικές σχέσεις με την Αθήνα. Μια σειρά από κίνητρα ωθούν τους Αμερικανούς αξιωματούχους προς αυτή την κατεύθυνση.

Με την Ελλάδα να έχει μόλις αρχίσει να βγαίνει από μια ύφεση σχεδόν δεκαετίας, τόσο ο Τσίπρας όσο και ο Λευκός Οίκος είδαν αμοιβαία οικονομικά οφέλη από την επέκταση των αμερικανικών ενεργειακών και εμπορικών συμφερόντων. Η αυξημένη ένταση με την Άγκυρα, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016, ενθάρρυνε πολλούς στην Ουάσιγκτον να δουν την Ελλάδα ως έναν δυνητικά πιο σταθερό εταίρο ασφαλείας στην ανατολική Μεσόγειο.

Για τους σχολιαστές στην Ελλάδα, η οικοδόμηση ισχυρότερων δεσμών με τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν μια ειρωνική, αλλά απαραίτητη στροφή. Βαθιές ιστορικές αμφιβολίες σχετικά με τα αμερικανικά συμφέροντα εξακολουθούσαν να διαπερνούν την ελληνική κοινωνία (ιδιαίτερα ως αποτέλεσμα της υποστήριξης των ΗΠΑ στην ελληνική δικτατορία της εποχής του Ψυχρού Πολέμου).

Ωστόσο, το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον στην περιοχή, ιδιαίτερα ως αποτέλεσμα μιας πιο επιθετικής Ρωσίας, ανάγκασε την κυβέρνηση Τσίπρα να αναζητήσει «τη γνώριμη, ζεστή ‘αγκαλιά’ του παραδοσιακού ιστορικού συμμάχου πέρα από τον Ατλαντικό».

Με αυτό το πνεύμα, η Αθήνα και η Ουάσιγκτον κατέληξαν σε συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας το φθινόπωρο του 2019. Η συμφωνία, η οποία περιελάμβανε διευρυμένες ευκαιρίες εκπαίδευσης και δικαιώματα βάσης για τις δυνάμεις των ΗΠΑ στην Ελλάδα, χαιρετίστηκε ως μια σημαντική πρόοδος που βοήθησε και τις δύο χώρες.

Οι Έλληνες αξιωματούχοι, ωστόσο, παρέμειναν προσεκτικοί να μην προωθήσουν τη συμφωνία ως ρητή αντιτουρκική ρύθμιση. «Οι Αμερικανοί – παρατήρησε ένας Έλληνας αρθρογράφος το 2018 – δεν επιθυμούν να ‘χάσουν την Τουρκία’ και σε αυτό φαίνεται ότι η Αθήνα και η Ουάσιγκτον συμφωνούν».

Οι τουρκικές απαντήσεις στην υπογραφή της αμυντικής συμφωνίας ΗΠΑ-Ελλάδας ήταν αρνητικές και καχύποπτες. Από το φθινόπωρο του 2019, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τακτικά τη συμφωνία ως ελληνοαμερικανικό σύμφωνο με στόχο τον πόλεμο με την Τουρκία. Τα στοιχεία για αυτές τις αμφιβολίες κυμαίνονται από προκλητικές ειδήσεις για μεταφορές όπλων των ΗΠΑ στην Ελλάδα, κατηγορίες για κοινή υποστήριξη Ελλάδας-ΗΠΑ στις κουρδικές τρομοκρατικές δραστηριότητες και παραπλανητικούς χάρτες που απεικονίζουν μια σειρά από «αμερικανικές βάσεις» που καλύπτουν την Ελλάδα, την Κύπρο και τη βόρεια Συρία.

Με το νόμισμα της χώρας να υποχωρεί και τις ελπίδες του για επανεκλογή αμφίβολες, ο Ερντογάν έχει υποστηρίξει αυτές τις συνωμοτικές απόψεις. Παρερμηνεύει συνεχώς το καθεστώς αποστρατικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν την Ελλάδα για να υπονομεύσουν την Τουρκία.

«Η Αμερική έχει αυτή τη στιγμή [εννέα] βάσεις στην Ελλάδα», δήλωσε τον περασμένο Μάιο. «Εναντίον ποιου στήνονται αυτές οι βάσεις; … «Εναντίον της Ρωσίας» είναι αυτό που λένε… Είναι ψέμα, δεν είναι ειλικρινείς. Μπροστά σε όλα αυτά, η στάση τους απέναντι στην Τουρκία είναι προφανής».

• Η Αμερικανική Πολιτική και οι συνέπειες μιας ελληνοτουρκικής κρίσης

Οι προκλητικοί ισχυρισμοί του Ερντογάν δεν είναι καθαρά προϊόν εγχώριων ανησυχιών ή προσωπικής παράνοιας. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι οι απόψεις του αντιπροσωπεύουν μια ευρεία άποψη για την ιστορία της σχέσης της Αμερικής με την Τουρκία.

Πιστεύεται ευρέως, ακόμη και μεταξύ των αντιπάλων του Ερντογάν, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν σταθερά να τιθασεύσουν ή να ταπεινώσουν την Τουρκία από τα πρώτα στάδια του Ψυχρού Πολέμου. Όταν η κυβέρνηση Trump απείλησε δημόσια ότι θα εκδιώξει την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35, ειδήμονες στην Τουρκία παρομοίασαν το τελεσίγραφο με την αμηχανία που προκάλεσε η επιστολή του Johnson το 1964, που προειδοποιούσε την Άγκυρα να μην εισβάλει στην Κύπρο.

Οι ευρέως διαδεδομένες υποψίες για συνενοχή των ΗΠΑ στην απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου 2016 απηχούν μια κοινή πεποίθηση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βοήθησαν τον σχηματισμό στρατιωτικής χούντας το 1980. Δεν είναι ασυνήθιστο για ειδικούς και πρώην αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι η καταστροφή της Τουρκίας ήταν πάντα μέρος ενός δυτικού σχεδίου υπό την ηγεσία των Αμερικανών.

Αυτή η υπόθεση είναι αναμφισβήτητα κεντρική στο πώς βλέπει ο ίδιος ο Ερντογάν το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας.

Η «νέα Τουρκία» του, όπως συχνά περιγράφεται, διαφέρει από την παλιά, ακριβώς επειδή απέσπασε με επιτυχία τη χώρα από οποιονδήποτε προστάτη ή μεσάζοντα. «Η Τουρκία δεν είναι η παλιά Τουρκία», δήλωσε ο διευθυντής επικοινωνίας του Ερντογάν. «Τώρα υπάρχει μια Τουρκία που προστατεύει τα συμφέροντά της με κάθε κόστος και απαιτεί ισότιμες σχέσεις με κάθε συνομιλητή και σε κάθε στάδιο».

Ο Aaron Stein ανέφερε πρόσφατα ότι «δεν υπάρχει ευρεία προσέγγιση για τις σχέσεις Τουρκίας-Δύσης». Με την Άγκυρα να είναι έτοιμη να επεκτείνει τη συνεργασία της με τη Ρωσία και ίσως να διευρύνει το αποτύπωμά της στη βόρεια Συρία, υπάρχουν – όπως υποστηρίζει – «πολύ λίγα που μπορεί να γίνουν για τη διαχείριση της Τουρκίας και των φιλοδοξιών της στην εξωτερική πολιτική».

Αν όντως ισχύει αυτό, η θέση της Αμερικής μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας εμφανίζεται ιδιαίτερα δυσοίωνη. Παρά το παρελθόν, η τοποθέτηση του Ερντογάν φαίνεται να αναιρεί τη θέση της Ουάσιγκτον ως μεσολαβητή μεταξύ των δύο γειτόνων. Ενώ είναι πιθανό οι Βρυξέλλες να είναι πιο επιτυχημένες στο κλείσιμο του χάσματος, υπάρχει η πιθανότητα ακόμη και η ευρωπαϊκή διαμεσολάβηση να έχει περιορισμένη μόνο επιτυχία.

Αν και ορισμένοι έχουν υποστηρίξει ότι η τοποθέτηση του Ερντογάν μπορεί να είναι ένα προεκλογικό τέχνασμα, φαίνεται να υπάρχει ελάχιστος χώρος για συμβιβασμό μεταξύ των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και των στρατηγικών σχεδίων της Άγκυρας.

Με τον πόλεμο να μαίνεται στην Ουκρανία, η Δύση μπορεί να αναγκαστεί να ανεχθεί μια τουρκική επίθεση, για χάρη της ενότητας του ΝΑΤΟ, όπως είχε κατά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974. Αυτές οι θεμελιώδεις συνθήκες μπορεί κάλλιστα να ωθήσουν την Άγκυρα σε πόλεμο με την Αθήνα στο άμεσο μέλλον.

Η απειλή μιας τουρκικής επίθεσης στην Ελλάδα αναγκάζει την Ουάσιγκτον να αντιμετωπίσει διάφορα ανεπιθύμητα σενάρια. Εάν ο Ερντογάν σκοπεύει να διεξαγάγει πόλεμο, το προσωπείο της ισορροπίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας μπορεί να καταστεί αδύνατο να διατηρηθεί.

Για την Ουάσιγκτον, η διατήρηση της ειρήνης μπορεί να καταλήγει σε δύο δυσμενείς επιλογές. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι θα μπορούσαν να πιέσουν την Αθήνα να παραχωρήσει πτυχές της κυριαρχίας της. Επιπλέον, η κυβέρνηση Biden θα μπορούσε να εγκαταλείψει ξαφνικά τη συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας με την Ελλάδα.

Διαφορετικά, είναι πιο πιθανό οι ΗΠΑ να μην έχουν άλλη εναλλακτική από το να ενεργήσουν ως de facto εγγυητής της εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδας. Η υιοθέτηση αυτού του ρόλου, ακόμα κι αν αποτρέπει την Άγκυρα βραχυπρόθεσμα, θέτει τους Αμερικανούς πολιτικούς στην αντιφατική θέση να πρέπει να σχεδιάσουν μια πιθανή στρατιωτική σύγκρουση με ένα συμμαχικό κράτος.

Η απλή υπόδειξη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν μια σύγκρουση με τον τουρκικό στρατό αναμφίβολα θα εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ακεραιότητα της συμμαχίας του ΝΑΤΟ — πόσο μάλλον το μέλλον της Τουρκίας ως εταίρου των ΗΠΑ.

Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες υποχρεωθούν να υπερασπιστούν την Ελλάδα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ουάσιγκτον μπορεί να αναγκαστούν να κάνουν κάτι ακόμη πιο βαθύ: Να φανταστούν ξανά την Τουρκία ως άμεσο ανταγωνιστή ή αντίπαλο.

Η προσαρμογή σε μια τέτοια πραγματικότητα θα ήταν σίγουρα μια σημαντική πρόκληση για τους Αμερικανούς πολιτικούς. Ο σχεδιασμός ασφαλείας των ΗΠΑ, καθώς και η αμυντική στρατηγική του ΝΑΤΟ στο σύνολό της, εξαρτάται από την υποστήριξη της Τουρκίας ως συμμάχου τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Μέση Ανατολή.

Επομένως, η αντίληψη εκ νέου της Τουρκίας με ανταγωνιστικούς όρους θα είχε ως αποτέλεσμα μια ευρύτερη γεωστρατηγική επαναξιολόγηση για τους Αμερικανούς σχεδιαστές στρατηγικής. Όπως μια επιθετική Ρωσία, μια εμπόλεμη Τουρκία δυνητικά θέτει σε κίνδυνο την ελεύθερη ροή της κυκλοφορίας μέσω της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου.

Η αντιμετώπιση αυτής της πιθανής απειλής θα οδηγούσε σε νέες αμυντικές δεσμεύσεις, όπως η επέκταση των δεσμών ασφαλείας με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο. Ενώ λίγοι στις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να επιθυμούν να δουν αυτές τις αλλαγές να πραγματοποιούνται, οι περιστάσεις μπορεί να απαιτήσουν από την Ουάσιγκτον να αναγνωρίσει τις τουρκικές εχθροπραξίες ως αποσταθεροποιητική δύναμη στον κόσμο.

*Ο Ryan Gingeras είναι καθηγητής στο Department of National Security στο Naval Postgraduate School και είναι ειδικός στην ιστορία της Τουρκίας, των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής. Είναι ο συγγραφέας έξι βιβλίων.

Σημειώνεται ότι οι απόψεις που εκφράζονται εδώ δεν είναι του Naval Postgraduate School, του Ναυτικού των ΗΠΑ, του Υπουργείου Άμυνας ή οποιουδήποτε μέρους της κυβέρνησης των ΗΠΑ.