source – newsbreak.gr

“The generous Aristos and the delighted Christina…” – The confession of the butcher of Onassis
The 85-year-old Nikolaos Gazis speaks with adoration about the Greek tycoon and with sadness about his daughter’s strange behavior.

In a small cafe in Nydri, opposite the port and the statue of Aristotle Onassis, we also met 85-year-old Nikolaos Gazi. A wonderful old man with a memory of an elephant and a heavy accent from the parts of Lefkada.

By Nikos Nikolizas

In this traditional cafe, every day, morning and afternoon, the last remaining elderly people of the first generation who lived there meet. “I was one of the first to enter Scorpio and started sending meat. I was, so to speak, the butcher of Scorpio” he says laughing and begins to tell his unique story alongside the Greek crois and the other family members.

Well-kept, Mr. Nikolaos, as he likes to be called, never stops recounting events from the legendary island, but also from the yacht “Christina”. “The only thing I will ask you is not to give me dates, because I don’t remember anything” he tells us and begins his story. “I went up to Scorpio three times a week. I went and slaughtered the livestock he had in the stables, mainly calves and pigs. The staff was huge, both on the island, where 50 people worked at the beginning, and on the yacht, where they worked as many more. Well, 100 people had to have everything. And Onassis provided them” he says proudly of the man he got to know well and in the end became very good friends.

“I was treating all with whiskey”

“When he first came to Nydri, he went and bought meat from another butcher shop. And I couldn’t digest that. So I went out of my way and met him, and he chose me and bought from me. Later, when he put his own animals, on the beach where Jackie bathed, Aristos originally had a piggery. And he abolished it for Jackie’s sake. These animals supplied meat to Scorpio and the Christina, which had a crew of 52. And in his joys and in his sorrows, it was I who had chosen me to treat the world to wine or whiskey. I remember, at that time, whiskey was hard to find and those who came to enjoy it would also get a bottle” says the 85-year-old Mr. Nikolas and continues: “Then the people here were hungry. I remember, when I was slaughtering the calves, everyone wanted a piece of jamba. So I had agreed with the person in charge of security not to do a check and everyone got a piece of illegal meat.”

In the 1960s, Greece had begun to recover from the 1940 war. However, hunger in many parts of the province was still visible. In Nydri, the few inhabitants who existed at the time tried in every way to get back on their feet. In fact, with anyone who got a job either on the Skorpios or on the yacht “Christina” they tried to find an “edge” to get into the business of the Hellenic Cross. “Every week I slaughtered a calf, I slaughtered pigs and I also brought him meat from abroad. I remember, Scorpio had reached 305 personnel. To each of the staff he loved he gave cartons of cigarettes, bottles of whiskey. He was very gallant with us, his workers.”

Mr. Nikolas and I go to the beach of Nydri. It shows us the point from which the boats left for Scorpio, which only in 1963 began to take life, thanks to the love of Onassis and the residents who worked on the projects.

“We stole her”
And while the discussion continues about daily life in Scorpio and “Christina”, Mr. Gazis remembers how Jackie came to Scorpio. “I was unloading meat at “Christina”. And, as we sit with the staff for a cigarette, I ask them about Jackie. One of the galloons jumps up and says to me: “Nikola, we ran into the yacht, the widow got on board and we almost stole her from America.” As I understood afterward from what we were saying, after Alexander’s death, he had regretted this whole story with Jackie. I remember him saying, “I shouldn’t have done that”. Also, the first time, the plane came to pick up Alexander and fell into the sea, with the Kurides meeting a horrible death. And these pilots were the best in the world.”

Mr. Nikos remembers that Onassis was the most “loving” boss for his workers. “When he went down to Nydri and plowed it with his feet from one end to the other, I remember him constantly saying to me: “Nicolas, come get money, build your shop”. So he did with all ordinary people. He wanted to see us happy. And when I refused, he used to say: “Don’t think I want interest. I don’t want interest from you.”

He remembers, as he says, that Christina is often a shadow of herself. “I will not forget when he used to come to Nydri and go to a goldsmith’s shop. She would take all the gold she wanted and then sit on the sidewalks in a daze. It was always in bad shape. He was constantly crying and saying strange things. And we would call and they would come and take her from Scorpio. A ruin, which we could see would not end well the way it was going…”

At another point in the interview, Nikolaos Gazis remembers how, when a resident demanded things from Onassis, he sternly urged him to speak to the people in charge of his businesses. “From me, if you want me to give you a boat to fish, very gladly. The rest you will discuss with the subordinates,” he told them and cut their wings many times”.

The late Christina Onassis
Just before we reach the end of the conversation, we ask Mr. Nikos to tell us what Aristos liked to eat. “Usually I would order milk-fed beef from France, but also beans. I remember, once, I brought two calves and, by the time they brought them to me from Thessaloniki airport, he started to complain. He tells me: “Eat them, they are yours”. And every now and then I had leftover calves from abroad and we all shared them in Nydri. In general, Onassis will not be reborn. Unfortunately, when he first came to our country, the president of Nidri did not welcome him. It did a lot for him and he almost ran away from the adversity he faced. Nydri, if it exists, exists thanks to Aristo’s reputation. He still feeds us with the legacy he left. If he or Christina were alive, I am sure that here we would be like Nice in France.”

======================

Σε ένα μικρό καφενεδάκι στο Νυδρί, απέναντι από το λιμάνι και το άγαλμα του Αριστοτέλη Ωνάση, συναντήσαμε και τον 85χρονο Νικόλαο Γαζή. Εναν υπέροχο γέροντα με μνήμη… ελέφαντα και βαριά προφορά από τα μέρη της Λευκάδας.

• Από τον Νίκο Νικόλιζα

Σε αυτό το παραδοσιακό καφενεδάκι, καθημερινά, πρωί και απόγευμα, δίνουν ραντεβού οι τελευταίοι εναπομείναντες ηλικιωμένοι της πρώτης γενιάς που κατοίκησαν εκεί. «Εγώ στον Σκορπιό μπήκα από τους πρώτους και άρχισα να στέλνω κρέατα. Ημουν, ας πούμε, ο χασάπης του Σκορπιού» λέει γελώντας και αρχίζει να εξιστορεί τη μοναδική ιστορία του δίπλα στον Ελληνα κροίσο και στα άλλα μέλη της οικογένειας.

Καλοδιατηρημένος, ο κυρ Νικόλαος, όπως του αρέσει να τον φωνάζουν, δεν σταματάει να εξιστορεί γεγονότα από το θρυλικό νησί, αλλά και από τη θαλαμηγό «Χριστίνα». «Το μόνο που θα σας παρακαλέσω είναι να μη μου βάλετε ημερομηνίες, γιατί δεν θυμάμαι τίποτα» μας λέει και αρχίζει την εξιστόρησή του. «Στον Σκορπιό ανέβαινα τρεις φορές την εβδομάδα. Πήγαινα και έσφαζα τα ζωντανά που είχε στους στάβλους, κυρίως μοσχάρια και γουρούνια. Το προσωπικό ήταν τεράστιο, τόσο στο νησί, όπου δούλευαν στην αρχή 50 άτομα, όσο και στη θαλαμηγό, όπου δούλευαν άλλα τόσα. Αρα, 100 άτομα έπρεπε να έχουν τα πάντα. Και ο Ωνάσης τούς τα παρείχε» λέει με περηφάνια για τον άνθρωπο που γνώρισε καλά και στο τέλος έγιναν και πολύ καλοί φίλοι.

«Kερνούσα ουίσκι»

«Οταν πρωτοήρθε στο Νυδρί είχε πάει και έπαιρνε κρέατα από άλλο κρεοπωλείο. Και αυτό δεν μπορούσα να το χωνέψω. Ετσι, έβαλα τα δυνατά μου και τον γνώρισα, και εκείνος με επέλεξε και ψώνιζε από εμένα. Επειτα, όταν έβαλε τα δικά του ζώα, στην παραλία που έκανε μπάνιο η Τζάκι, αρχικά ο Αρίστος είχε χοιροστάσιο. Και το κατάργησε για χάρη της Τζάκι. Αυτά τα ζώα προμήθευαν κρέας τον Σκορπιό και το “Χριστίνα”, που είχε προσωπικό 52 ατόμων. Και στις χαρές του και τις λύπες του, ήμουν εγώ που με είχε επιλέξει για να κερνάω τον κόσμο κρασί ή ουίσκι. Θυμάμαι, τότε, το ουίσκι ήταν δυσεύρετο και όσοι έρχονταν να κεραστούν έπαιρναν και από ένα μπουκάλι» λέει ο 85χρονος κυρ Νικόλας και συνεχίζει: «Τότε ο κόσμος εδώ ήταν πεινασμένος. Θυμάμαι, όταν έσφαζα τα μοσχάρια, όλοι ήθελαν να πάρουν και από ένα κομμάτι τζάμπα. Είχα συνεννοηθεί λοιπόν με τον αρμόδιο της ασφάλειας να μην κάνουν έλεγχο και όλοι έπαιρναν και από ένα κομμάτι λαθραίο κρέας».

Τα χρόνια του 1960, η Ελλάδα είχε ξεκινήσει να ορθοποδεί από τον πόλεμο του 1940. Ομως η πείνα σε πολλά μέρη της επαρχίας ήταν ακόμα ορατή. Στο Νυδρί οι λιγοστοί κάτοικοι που υπήρχαν τότε προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να σταθούν στα πόδια τους. Μάλιστα, με όποιον έπιανε δουλειά είτε στον Σκορπιό είτε στη θαλαμηγό «Χριστίνα» προσπαθούσαν να βρουν «άκρη» για να χωθούν στις επιχειρήσεις του Ελληνα κροίσου. «Κάθε εβδομάδα έσφαζα ένα μοσχάρι, έσφαζα γουρούνια και του έφερνα και εγώ κρέατα από το εξωτερικό. Θυμάμαι, ο Σκορπιός είχε φτάσει να έχει 305 άτομα προσωπικό. Σε καθέναν από το προσωπικό που αγαπούσε έδινε κούτες τσιγάρα, μπουκάλια ουίσκι. Ηταν πολύ γαλαντόμος με εμάς τους εργάτες του».

Με τον κυρ Νικόλα πηγαίνουμε στην παραλία του Νυδρίου. Μας δείχνει το σημείο από το οποίο έφευγαν οι βάρκες για τον Σκορπιό, ο οποίος μόλις το 1963 άρχισε να παίρνει ζωή, χάρη στην αγάπη του Ωνάση και των κατοίκων που δούλευαν στα έργα.

«Την κλέψαμε»

Και ενώ η συζήτηση προχωράει για την καθημερινότητα στον Σκορπιό και το «Χριστίνα», ο κ. Γαζής θυμάται πώς ήρθε η Τζάκι στον Σκορπιό. «Ξεφόρτωνα κρέατα στο “Χριστίνα”. Και, καθώς καθόμαστε με το προσωπικό για τσιγάρο, τους ρώτησα για την Τζάκι. Πετάγεται ένας από τους γαλονάτους και μου λέει: “Νικόλα, αράξαμε με τη θαλαμηγό, ανέβηκε πάνω η χήρα και σχεδόν την κλέψαμε από την Αμερική”. Οπως κατάλαβα εκ των υστέρων από αυτά που λέγαμε, μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου είχε μετανιώσει για όλη αυτή την ιστορία με την Τζάκι. Θυμάμαι να λέει “δεν έπρεπε να το κάνω”. Επίσης, την πρώτη φορά ήρθε το αεροπλάνο να πάρει τον Αλέξανδρο και έπεσε στη θάλασσα, με τους Κουρήδες να βρίσκουν φρικτό θάνατο. Και αυτοί οι πιλότοι ήταν οι καλύτεροι στον κόσμο».

Ο κυρ Νίκος θυμάται ότι ο Ωνάσης για τους εργάτες του ήταν ο πιο «λεβέντης» αφεντικό. «Οταν κατέβαινε στο Νυδρί και το όργωνε με τα πόδια απ’ άκρη σ’ άκρη, θυμάμαι που μου έλεγε συνέχεια: “Νικόλα, έλα να πάρεις λεφτά, να φτιάξεις το μαγαζί σου”. Ετσι έκανε με όλους τους απλούς ανθρώπους. Ηθελε να μας βλέπει χαρούμενους. Και όταν εγώ αρνιόμουν, μου πέταγε την ατάκα: “Μη νομίζεις ότι θέλω τόκους. Δεν θέλω τόκους από σένα”».

Θυμάται, όπως λέει, και τη Χριστίνα να είναι πολλές φορές σκιά του εαυτού της. «Δεν θα ξεχάσω που ερχόταν στο Νυδρί και πήγαινε σε ένα χρυσοχοείο. Επαιρνε ό,τι χρυσαφικό ήθελε και μετά καθόταν στα πεζοδρόμια σαν αποχαυνωμένη. Πάντα ήταν σε κακή κατάσταση. Εκλαιγε συνεχώς και έλεγε κουβέντες αλλοπρόσαλλες. Και παίρναμε τηλέφωνο και έρχονταν και την έπαιρναν από τον Σκορπιό. Ενα ερείπιο, που βλέπαμε ότι δεν θα έχει καλό τέλος έτσι όπως πορευόταν…»

Σε άλλο σημείο της συνέντευξης, ο Νικόλαος Γαζής θυμάται πως, όταν κάποιος κάτοικος απαιτούσε από τον Ωνάση πράγματα, εκείνος με αυστηρό ύφος τον παρότρυνε να μιλήσει στους αρμοδίους των επιχειρήσεών του. «“Από μένα, αν θες να σου δώσω ένα βαρκάκι να ψαρεύεις, πολύ ευχαρίστως. Τα υπόλοιπα θα τα συζητήσεις με τους υφισταμένους” τους έλεγε και τους έκοβε πολλές φορές τα φτερά».

Λίγο πριν φτάσουμε στο τέλος της συζήτησης, ζητάμε από τον κυρ Νίκο να μας πει τι άρεσε στον Αρίστο να τρώει. «Συνήθως παράγγελνα μοσχάρι γάλακτος από τη Γαλλία, αλλά και όσπρια. Θυμάμαι, μια φορά, έφερα δύο μοσχάρια και, μέχρι να μου τα φέρουν από το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, εκείνος άρχισε να γκρινιάζει. Μου λέει: “Φάε τα εσύ, είναι δικά σου”. Και μου έμεναν κάθε τόσο τα μοσχάρια του εξωτερικού και τα μοιραζόμασταν όλοι στο Νυδρί. Γενικά, Ωνάσης δεν θα ξαναγεννηθεί. Δυστυχώς, όταν πρωτοήρθε στον τόπο μας, ο πρόεδρος του Νυδρίου δεν τον καλοδέχτηκε. Του έκανε πολλά και παραλίγο να φύγει από τις αντιξοότητες που αντιμετώπισε. Το Νυδρί, αν υπάρχει, υπάρχει χάρη στη φήμη του Αρίστου. Αυτός μας τρέφει ακόμα με την υστεροφημία που άφησε. Αν ζούσε εκείνος ή η Χριστίνα, είμαι βέβαιος πως εδώ θα ήμασταν σαν τη Νίκαια της Γαλλίας».