Archbishop of Cyprus, the Euro, and the Phanar

Archbishop of Cyprus, the Euro, and the Phanar

On October 16, 2025, the Patriarchal Synod of the Ecumenical Throne will convene in Constantinople, and on October 17, Metropolitan Tychikos of Paphos will appear before it. The session will examine his appeal against the decision of the Holy Synod of the Church of Cyprus, which deposed him from office.

All Orthodox Churches are following the case of Metropolitan Tychikos with great interest and tension, each for its own reasons. Those who understand the fine fabric of inter-Orthodox relations grasp the gravity of what is unfolding.

Since the August communiqué announcing that Metropolitan Tychikos had been summoned to Constantinople, the Patriarchate has issued no other official or unofficial statements. The Phanar remains in solemn silence.

The same silence reigns on the side of Metropolitan Tychikos. From May 22 until today, he has uttered not a single public word in his defense. He has chosen silence – dignified and steadfast.

Archbishop Georgios of Cyprus, however, has chosen another path. He is not silent – quite the opposite. With every new statement, he offends the faithful’s sense of justice and even provokes the Ecumenical Patriarchate itself. Wherever he appears, he declares that the Tychikos case is “already closed,” for the Patriarchate will supposedly confirm his deposition. His staff in the Archdiocese of Nicosia and bishops loyal to him echo the same confident refrain.

The Archbishop’s certainty that the Patriarchate will bless his every unlawful, uncanonical, and anti-statutory act is so absolute that in Paphos he already acts not as a locum tenens but as a ruling hierarch. He reassigns clergy, reshuffles commissions, consecrates churches, and even signs contracts worth hundreds of thousands of euros with the Paphos municipality – contracts that Metropolitan Tychikos had refused to endorse. In essence, the Archbishop’s seems to follow an ‘I-do-as-I-please’ philosophy, without regard for canons, statutes, laws, God, or man.

Is this arrogance merely the outgrowth of the Archbishop’s character – his pride, self-importance, and sense of impunity? Or does his boldness conceal something deeper – perhaps knowledge of the Synod’s decision before it is even made?

For how else could he so confidently proclaim that “the case is settled,” when the Synod has not yet convened and no judgment has been rendered? When, back in August, the Patriarchal Synod decided to summon Metropolitan Tychikos for a hearing on October 17, how could the Archbishop already announce that the verdict is known and that it will favor him?

This question touches not only one man’s fate – it reaches into the very heart of the Ecumenical Patriarchate’s authority, dignity, and credibility.

The issue takes a provocative turn

Just yesterday, October 14, 2025, Cypriot theologian and journalist Theodoros Kyriakou – a vocal critic of Metropolitan Tychikos and supporter of Archbishop Georgios – declared: “Personally, I believe the Ecumenical Patriarchate will not risk its relations with the Archbishop and our Synod, given that the Church of Cyprus supports the Phanar in many ways – particularly by recognizing the autocephaly of the Ukrainian Church and by providing financial support to the Patriarchate.”

He made similar remarks earlier, on September 30, 2025, during the “Protoselido” program on Sigma TV, stating: “I do not expect the decision of the Cypriot Synod to change. The relationship between the Patriarchate and the Church of Cyprus does not allow it. On the contrary, [the Patriarchate] will confirm the decision, and Bishop Tychikos will return with instructions to submit to the Church of Cyprus. The Ecumenical Patriarchate, though the appeal gives it a chance to intervene, will show restraint. Remember, the Church of Cyprus is one of the four Churches that supported Ukrainian autocephaly and has financially supported the Phanar for years.”

Kyriakou would not risk his reputation lightly. As one friendly to Archbishop Georgios, he is well aware of the inner workings of Cypriot church politics.

But his words raise a chilling question. What do they mean? That the Ecumenical Patriarchate will confirm the Archbishop’s decision to depose Metropolitan Tychikos because it fears damaging its alliance with the Church of Cyprus – the Church (viz. Archbishop Georgios) that
a) supports Ukrainian autocephaly, and
b) pours money into the Phanar’s coffers?

How should this statement be understood?

a) As open blackmail of the Ecumenical Patriarch – “If you don’t punish Tychikos, I will withdraw my recognition of Ukrainian autocephaly and cut off financial support”?
or
b) As a troubling admission that money truly guides even the most critical ecclesiastical decisions – including the fate of the Paphos Metropolis and Metropolitan Tychikos?

Even to entertain such a thought is painful – yet it can no longer be ignored.

The statement of Fr. Evangelos Papanikolaou, made publicly on July 29, 2025, gives it further weight. The well-known missionary priest declared what everyone in Cypriot church circles already knows: “In Cyprus, people say that the ‘great one’ [i.e., Archbishop Georgios] has said: ‘If the Patriarch does not give me the decision I want, I’ll start commemorating Onuphry.’ Fine church affairs indeed!”

This remark caused astonishment throughout the Orthodox world. Greek hierarchs reacted with deep skepticism toward what the Archbishop of Cyprus seemed to be signaling.

Now, however, one of his unofficial spokesmen repeatedly asserts that the criterion for the Patriarchate’s ruling will not be the Holy Canons, ecclesiastical law, or truth, but rather political expediency – the degree to which the Church of Cyprus supports patriarchal initiatives and finances the Phanar. (!)

Everyone knows that Metropolitan Tychikos neither possesses wealth nor stoops to such dealings – whereas Archbishop Georgios commands vast sums of money, the management of which remains opaque and unaccounted for.

The Ecumenical Patriarchate must respond

The Ecumenical Patriarchate now faces a moment of truth. It must respond to these archiepiscopal provocations not with vague statements or press briefings, but with a clear, reasoned decision – one grounded in the Holy Canons, ecclesiastical tradition, the Charter, and the conscience of the Orthodox faithful.

Any opposite outcome – one that justifies injustice, legitimizes lawlessness, and rewards arbitrariness – would strike a mortal blow to the universal authority of the Ecumenical Throne. The right of appeal, once considered a sacred guarantee of fairness, would instead become an empty phrase – a bitter jest to all who believe in truth and justice.

The Patriarchal Synod must now render its judgment.
And its decision will resound far beyond the walls of the Phanar – echoing throughout the entire Orthodox world.

============================

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΑ ΕΥΡΩ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΝΑΡΙ

Του Θεολόγου Γεωργίου Αναστασίου

Αύριο συγκαλείται η Πατριαρχική Σύνοδος του Οικουμενικού Θρόνου στην Κωνσταντινούπολη και μεθαύριο Παρασκευή θα παραστεί ενώπιόν της ο Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός. Κατά τη συνεδρία αυτή θα εξεταστεί το έκκλητο που κατέθεσε ο Μητροπολίτης Τυχικός εναντίον της αποφάσεως της Συνόδου της Κύπρου, με την οποία κηρύχθηκε έκπτωτος.

Όλες οι Ορθόδοξες Εκκλησίες παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την υπόθεση Τυχικός και αναμένουν με πολύ ενδιαφέρον την Πατριαρχική απόφαση για το  έκκλητο  ̶  η κάθε μία για τους δικούς της λόγους! Όποιοι ασχολούνται με τα διορθόδοξα αντιλαμβάνονται τη σοβαρότητα της τελευταίας φράσης…

Πέραν της συνοδικής ανακοινώσεως του Αυγούστου, με την οποία έγινε γνωστό ότι ο Μητροπολίτης Τυχικός θα προσκληθεί στην Κωνσταντινούπολη, δεν υπάρχει από το Πατριαρχείο άλλη επίσημη ή ανεπίσημη πληροφόρηση για το προς τα πού προσανατολίζεται η απόφαση. Οι πατριαρχικοί κύκλοι τηρούν την πρέπουσα σιωπή.

Την ίδια στάση τηρεί και η πλευρά του Μητροπολίτη Τυχικού. Όλους αυτούς τους μήνες, από τις 22 Μαΐου  μέχρι σήμερα, ο Μητροπολίτης Τυχικός δεν έκανε καμία δήλωση για την υπόθεσή του. Αρνήθηκε να υπερασπιστεί δημόσια τον εαυτό του.

Εντελώς διαφορετική στάση τηρεί ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος. Αυτός όχι μόνο δεν σιωπά αλλά τον τελευταίο καιρό όλο και πιο πολύ προκαλεί το περί δικαίου αίσθημα του κόσμου αλλά και το ίδιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο: όπου βρεθεί και όπου σταθεί λέει ότι η υπόθεση του Τυχικού έχει λήξει γιατί το Πατριαρχείο θα επικυρώσει την απόφαση της Συνόδου για έκπτωση του Μητροπολίτη Τυχικού. Τα ίδια δηλώνουν και οι στενοί του συνεργάτες στην Αρχιεπισκοπή Λευκωσίας, καθώς και Αρχιερείς που πρόσκεινται σε αυτόν.

Είναι τόση η βεβαιότητά του ότι το Πατριαρχείο θα εγκρίνει όσα άθεσμα, αντικανονικά και αντικαταστατικά έχει διαπράξει στην υπόθεση Τυχικού, που ενεργεί στην Πάφο όχι ως Τοποτηρητής αλλά σαν κανονικός Μητροπολίτης: μεταθέτει ιερείς, αλλάζει Επιτροπές, τελεί εγκαίνια ναών, υπογράφει συμβάσεις εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ με τον Δήμο Πάφου για έργα σε εκκλησιαστική ιδιοκτησία, τις οποίες συμβάσεις είχε αρνηθεί ο Μητροπολίτης Τυχικός κ.ο.κ.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν όλη αυτή η συμπεριφορά υπαγορεύεται από τον χαρακτήρα του, όπως αυτός εκδηλώθηκε με τόση σκαιότητα στην υπόθεση Τυχικού, πλήρης αλαζονείας, ψευδαίσθησης παντοδυναμίας, αυθαιρεσίας, βεβαιότητας ατιμωρησίας και γενικότερα της αντίληψης του ό,τι γουστάρω κάνω, χωρίς να υπολογίζω κανένα και τίποτα, ούτε κανόνες ούτε καταστατικό ούτε νόμους ούτε Θεό ούτε ανθρώπους.

Το ερώτημα είναι: η βεβαιότητα του Αρχιεπισκόπου ότι το Πατριαρχείο θα δικαιώσει τις παρανομίες τις δικές του και της Συνόδου στην υπόθεση Τυχικού οφείλεται στον χαρακτήρα του ή μήπως πράγματι γνωρίζει την απόφαση πολύ πριν συνέλθει η Σύνοδος; Όμως, πώς γνωρίζει τη Συνοδική Απόφαση για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα όταν η Σύνοδος δεν έχει ακόμα αποφανθεί, ούτε καν συνέλθει; Όταν η Πατριαρχική Σύνοδος κατά τη συνεδρία της (Αύγουστος 2025) αποφάσισε να προσκαλέσει σε ακρόαση τον Μητροπολίτη Τυχικό στις 17-10-2025, πώς ο Αρχιεπίσκοπος διαδίδει εκ των προτέρων ότι η απόφαση είναι τελειωμένη υπέρ των δικών του θέσεων;

Καθένας αντιλαμβάνεται ότι το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό, όχι μόνο για τη συγκεκριμένη υπόθεση αλλά πρωτίστως για το ίδιο το κύρος, την αξιοπρέπεια και την αξιοπιστία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Το ζήτημα εξελίσσεται σε πολύ σοβαρό και προκλητικό: Μόλις χθες (14-10-25) ο δημοσιογραφών και γενικά καλά ενημερωμένος για το εκκλησιαστικό παρασκήνιο,  θεολόγος της Κύπρου Θεόδωρος Κυριακού, ο οποίος είναι αυστηρός επικριτής του Μητροπολίτη Τυχικού, φιλικά προσκείμενος στον Αρχιεπίσκοπο Γεώργιο και βασικός υποστηρικτής των θέσεών του, δήλωσε: «Προσωπικά πιστεύω, λέει, πως το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν θα διακινδυνεύσει να διασαλεύσει τις σχέσεις του με τον Αρχιεπίσκοπο και την Σύνοδο μας, δεδομένου και του γεγονότος ότι η κυπριακή Εκκλησία στηρίζει με πολλαπλούς τρόπους το Φανάρι. Συγκεκριμένα, … υποστήριξε το αυτοκέφαλο της ουκρανικής Εκκλησίας και ενισχύει οικονομικά το Πατριαρχείο» (https://www.philenews.com/kipros/koinonia/article/1632414/tris-epiloges-echi-to-fanari-gia-ton-mitropoliti-tichiko-ti-ektima-o-theologos-theodoros-kiriakou/).

Τα ίδια είχε επαναλάβει ο κ. Θ. Κυριακού και παλαιότερα στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο» του Sigma TV (30-9-25): «Δεν αναμένω ότι θα αλλάξει η απόφαση της Κυπριακής Συνόδου, γιατί, είπα και άλλες φορές, ότι οι σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ Πατριαρχείου και Εκκλησίας της Κύπρου δεν ευνοούν αυτό το πράγμα. Αντίθετα [το Πατριαρχείο] θα επιβεβαιώσει και θα έρθει πίσω ο Επίσκοπος Τυχικός με την εντολή ότι πρέπει να υπακούσει στα της Εκκλησίας της Κύπρου[…] Θα πάρει θεση [το Πατριαρχείο] αλλά δεν θέλει το Οικουμενικό… παρ’ όλο που του δίνει το έκκλητο τη δυνατότητα να παρεμβαίνει^. νομίζω το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι πολύ προσεκτικό ως προς την Εκκλησία της Κύπρου. Μην ξεχνάτε ότι η Εκκλησία της Κύπρου είναι μία από τις τέσσερις που υποστηρίζει την Ουκρανική Αυτοκεφαλία. Μην ξεχνάς ότι η Εκκλησία της Κύπρου ενισχύει οικονομικά το Φανάρι εδώ και πολλά χρόνια» (βλ. youtu.be/X7wnsPXO2IU 4:20-6:15)!

Επισημαίνεται ότι ο Θεόδ. Κυριακού δεν διακινδυνεύει έτσι εύκολα την αξιοπιστία του. Επαναλαμβάνω ότι είναι φιλικά προσκείμενος στον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Γεώργιο και ως εκ τούτου γνωρίζει πολύ καλά το εκκλησιαστικό παρασκήνιο στην Κύπρο.

Τι σημαίνουν λοιπόν τα λόγια του ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα επικυρώσει την απόφαση του Αρχιεπισκόπου για έκπτωση του Μητροπολίτη Τυχικού, διότι δεν θέλει να έλθει σε αντίθεση μαζί του, διότι η Εκκλησία της Κύπρου (δηλαδή ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος) α) «υποστηρίζει την Ουκρανική Αυτοκεφαλία» και β) «ενισχύει οικονομικά το Φανάρι εδώ και πολλά χρόνια»!

Πώς να εκλάβουμε αυτή τη δήλωση;

α) Ως ωμό εκβιασμό του Οικουμενικού Πατριάρχου από τον Αρχιεπίσκοπο Γεώργιο ότι αν δεν τιμωρήσεις τον Τυχικό εγώ θα πάψω να αναγνωρίζω την Ουκρανική Αυτοκεφαλία και θα σταματήσω τη ροή χρήματος προς το Πατριαρχείο;   ή

β) Ως σαφή ενημέρωση ότι πράγματι το χρήμα είναι αυτό που καθορίζει τις τόσο κρίσιμες αποφάσεις του Πατριαρχείου και στην παρούσα περίπτωση το μέλλον της Μητροπόλεως Πάφου και του Μητροπολίτη Τυχικού;

Δεν θα θέλαμε ούτε να το σκεφτούμε.

Όμως προς επίρρωση και επιβεβαίωση της βασιμότητας των δηλώσεων του Θ. Κυριακού υπενθυμίζουμε ότι και ο πρωτοπρεσβύτερος και ιεραπόστολος π. Ευάγγελος Παπανικολάου σε δημόσια ομιλία του ήδη στις 29 Ιουλίου 2025 δημοσίευσε αυτό που είναι απόλυτα γνωστό στους εκκλησιαστικούς κύκλους της Κύπρου και αφορά στον Αρχιεπίσκοπο και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Είχε καταγγείλει δημόσια ότι «Διαδίδεται στην Κύπρο ότι λέει ο μεγάλος [σ.σ. ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος] ότι εάν, εάν ο Πατριάρχης δεν βγάλει την απόφαση κατά πως το θέλω εγώ, τότε εγώ θα μνημονεύσω τον Ονούφριο. Ωραία πράγματα, εκκλησιαστικά! Αν έχουμε λοιπόν τέτοιες καταστάσεις…». Η δήλωση αυτή έγινε δεκτή με μεγάλη απορία από πολλές Ορθόδοξες Εκκλησίες ενώ και Έλληνες επίσκοποι στάθηκαν με πολύ σκεπτικισμό στο τι θέλει να παραστήσει ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου με αυτά του τα λόγια.

Τώρα έχουμε πλέον έναν άτυπο συνεργάτη του Αρχιεπισκόπου να δηλώνει κατ’ επανάληψη ότι το κριτήριο για τη Συνοδική Απόφαση του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως για την Εκκλησία της Κύπρου δεν θα είναι ούτε οι ιεροί κανόνες ούτε ο Καταστατικός Χάρτης ούτε το δίκαιο και η αλήθεια αλλά σκοπιμότητες: η υποστήριξη των πατριαρχικών επιλογών και τα χρήματα!

Όλοι ξέρουν ότι ο Τυχικός ούτε έχει χρήματα ούτε διαθέτει τέτοιο ήθος συναλλαγής και συνεπώς είναι σε μειονεκτική θέση έναντι του Αρχιεπισκόπου Γεωργίου, ο οποίος και υπέρογκα ποσά διαχειρίζεται και δεν ξέρω από ποιους ελέγχεται στην οικονομική διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο καλείται να απαντήσει στις Αρχιεπισκοπικές αυτές προκλήσεις όχι με προφορικές δηλώσεις ή έγγραφες ανακοινώσεις αλλά με μία τεκμηριωμένη απόφαση επί του εκκλήτου στοιχούσα στους ιερούς κανόνες, στην εκκλησιαστική του παράδοση, στον Καταστατικό Χάρτη και στην περί δικαίου αίσθηση Κυπρίων και όλων των όπου γης Ορθοδόξων πιστών.

Μία τυχόν αντίθετη απόφαση δικαίωσης της αδικίας, νομιμοποίησης της παρανομίας και επιβράβευση της ασυδοσίας και του ετσιθελισμού, θα υποσκάψει την Οικουμενικότητα του Θρόνου της Κωνσταντινουπόλεως, η δε επίκληση του δικαιώματος στο έκκλητο θα προκαλεί τουλάχιστον θυμηδία σε όσους το ακούουν.

Η Πατριαρχική Σύνοδος καλείται να αποφασίσει…

Αθήνα,  15 Οκτωβρίου 2025

Αναστασίου Γεώργιος, Θεολόγος