ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ
By George Poukamisas (*)
“No one without knowledge of geography,” I write, paraphrasing Plato. The Treaty of Lausanne, a treaty between Turkey and the Powers that defeated her during WW I, among other things, established Kemalist Turkey as a continental power and Greece, failing to retain eastern Thrace, as a maritime, naval, and insular power, according to its history, heritage, destination. Consolidating its interests in the Aegean Archipelago and the entire maritime space around the necklace of islands that crown its landmass is a matter of existential affirmation for Greece and the Greeks.
Turkey, starting with the slowest since the year 2005 (speech of the then General Chief of Staff of General Hilmi Ozkiok at the Military Academies), since she already had capitalized on the geography by building a naval station at its southwest end of the Asia Minor peninsula opposite Rhodes, in Aksaz, she turned towards it establishing naval power claims. Its goal is to assert its claim against the sea hegemony, not only in the Aegean but also in the rest of central and eastern Mediterranean. In its pursuit of this, Turkey has already gone a long way, pressing Greece from the east and through Libya from the south, Egypt from the north, exercising at times a suffocating circulation in Cyprus. In perspective, she is removing Israel’s strategic relief possibilities.
In the current reality, Turkey is pushing Greece geographically to a degradation and geopolitical inactivation in various ways. She demands the demilitarization of the eastern Aegean islands, maintains the casus belli in the case of exercising the innate ability to expand the conjunctivitis zone of Greece beyond six and up to 12 n.m. everywhere beyond the Ionian Sea; She signed a however illegal and unvalidated, memorandum demarcating the seas zones with the government of Tripoli, Libya (27.11.2019), challenged in 2020
a major crisis in the maritime area south of Crete-Rhodes. Moreover, relying on abusing the declaration of Athens (07.12.23), leaves Greece on the occasion of the announcement of the creation of marine parks in our seas to protect its marine biodiversity, even recalling the outrageous, wild theory of gray zones (Eoli because article 12 of the Treaty of Lausanne expressly states that Turkey has no sovereignty beyond 3 miles of the coast of Asia Minor).
Greece, throughout this period of its modern history, follows an appeasing policy, keeping a flexible attitude, always giving space to the perpetual, never-verified targeting of seeking time. The governments hand over the baton of not assuming responsibility to the next ones.
According to the above, Greece is being squeezed more and more; it is not getting its stature back, and the successful handling of the crises of the year 2020 remains without continuity, unused. In this way, the homeland, to avoid escalation, in the last resort to avoid armed ignition and conflict, continuously concedes diplomatic and geopolitical ground. Thus, at some point in time, it will be forced to endure the war, under worse political and military conditions. For now, Turkey continues its bulldozing tactics, pushing us back slowly and steadily, succeeding in imposing and submitting its will without war.
Greece cannot retreat any longer. It is obliged to reverse the hitherto ominous course of things with small, steady steps in order to restore the balance in the relationship with neighboring Turkey: to draw straight baselines by closing the bays where this is justified by the configuration of the geography, to proceed with the expansion of the territorial waters of Crete and Gavdos in 12 nautical miles, to submit our own Marine Spatial Plan to the E.U. and to proceed normally with the establishment of the marine parks.
On May 13, the Prime Minister of Greece is scheduled to go to Ankara. The positive agenda meeting, the confidence-building measures talks, and the political consultations will precede it. Mr. Kyriakos Mitsotakis is not allowed to go to the central plateau of the East with the wings of the state clipped. Otherwise, it will be as if a traveler is visiting Susa to make a new Andalkidian peace.
(*) Ambassador emeritus, Dr. University of the Aegean, President of the Hellenic Society
of Geographical Studies O STRAVON.
=======================
Η γεωγραφία της Ελλάδας και η κληρονομιά του Ανταλκίδα
Του Γιώργου Πουκαμισά (*)
«Μηδείς αγεωγράφητος εισίτω», γράφω, παραφράζοντας τον Πλάτωνα. Η Συνθήκη της Λωζάννης, συνθήκη μεταξύ της Τουρκίας και των Δυνάμεων που ενίκησαν στον Α ´ Π.Π., μεταξύ πολλών άλλων, εθέσπισε την κεμαλική Τουρκία ως ηπειρωτική και την Ελλάδα, αποτυχούσα να διατηρήσει την ανατολική Θράκη, ως δύναμη θαλάσσια, ναυτική και νησιωτική, συμφώνως προς την ιστορία, την κληρονομία, τον προορισμό της. Η στερέωση των συμφερόντων της στο Αιγαίο Αρχιπέλαγος και σε όλο τον θαλάσσιο χώρο γύρω από το περιδέραιο των νησιών που στεφανώνουν τον χερσαίο κορμό της, αποτελεί ζήτημα υπαρξιακής κατάφασης για την Ελλάδα και τους Ελληνες.
Η Τουρκία, αρχής γενομένης το βραδύτερο από το έτος 2005 (ομιλία του τότε Γενικού
Επιτελάρχη στρατηγού Χιλμί Οζκιόκ στις Στρατιωτικές Ακαδημίες), αφού ήδη είχε
αξιοποιήσει τη γεωγραφία κατασκευάζοντας ναύσταθμο στην νοτιοδυτική άκρα της
μικρασιατικής χερσονήσου απέναντι στην Ρόδο, στο Ακσάζ, εστράφη προς την
δημιουργία ναυτικής ισχύος αξιώσεων. Στόχος της η διεκδίκηση της κατά θάλασσα
ηγεμονίας, όχι μόνο στο Αιγαίο, αλλά και στην υπόλοιπη κεντρική και ανατολική
Μεσόγειο. Στην επιδίωξή της αυτή η Τουρκία έχει ήδη προχωρήσει πολύ, συμπιέζοντας
την Ελλάδα από ανατολάς και μέσω της Λιβύης από τον νότο, την Αίγυπτο από τον
βορρά, ασκώντας δε κατά περιόδους ασφυκτική κύκλωση στην Κύπρο. Προοπτικά,
αφαιρεί έτσι δυνατότητες στρατηγικής ανακούφισης του Ισραήλ.
Στην τρέχουσα πραγματικότητα, η Τουρκία πιέζει την Ελλάδα σε γεωγραφική
υποβάθμιση και γεωπολιτική αδρανοποίηση, με διαφόρους τρόπους. Αξιώνει την
αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, διατηρεί το casus belli
στην περίπτωση ασκήσεως της σύμφυτης ευχέρειας επεκτάσεως της αιγιαλίτιδας
ζώνης της Ελλάδος πέραν των 6 και μέχρι τα 12 ν.μ. παντού πέραν του Ιονίου,
υπογράφει το, πάντως παράνομο και ανεπικύρωτο, μνημόνιο χαράξεως θαλασσίων
ζωνών με την κυβέρνηση της Τρίπολης της Λιβύης (27.11.2019), προκαλεί το 2020
μείζονα κρίση στην θαλάσσια περιοχή νοτίως Κρήτης-Ρόδου. Επί πλέον, επικαλούμενη
καταχρηστικά την διακήρυξη των Αθηνών (07.12.23), εγκαλεί την Ελλάδα με αφορμή
την αναγγελία δημιουργίας θαλασσίων πάρκων στις θάλασσές μας για προστασία της
ενάλιας βιοποικιλότητας, υπενθυμίζοντας μάλιστα την εξωφρενική, έωλη θεωρία των
γκρίζων ζωνών (Εωλη διότι το άρθρο 12 της Συνθήκης της Λωζάννης, ρητώς ορίζει ότι
η Τουρκία δεν διαθέτει κυριαρχία πέραν των 3 μιλίων από την ακτή της Μικρασίας).
Η Ελλάς, καθ όλη αυτή την περίοδο της σύγχρονης ιστορίας της ακολουθεί κατευναστική πολιτική, τηρώντας ελαστική στάση, πάντοτε παραχωρώντας χώρο, στην αέναη, μηδέποτε επαληθευόμενη στόχευση αναζήτησης χρόνου, οι δε κυβερνήσεις παραδίδουν την σκυτάλη της μη αναλήψεως της ευθύνης στις επόμενες.
Κατά τα ως άνω, η Ελλάδα συμπιέζεται όλο και περισσότερο, δεν ορθώνει ανάστημα και ο επιτυχής χειρισμός των κρίσεων του έτους 2020, μένει χωρίς συνέχεια, αναξιοποίητος. Με τον τρόπο αυτό, η πατρίδα για να αποφύγει κλιμάκωση, εις την εσχάτη για να αποφύγει ένοπλη ανάφλεξη και σύγκρουση, παραχωρεί κατ’ εξακολούθηση διπλωματικό και γεωπολιτικό έδαφος. Ετσι, θα υποχρεωθεί σε κάποια χρονική στιγμή να υποστεί τον πόλεμο, υπό χειρότερες πολιτικά και στρατιωτικά συνθήκες. Προς το παρόν η Τουρκία συνεχίζει την τακτική της μπουλντόζας, απωθώντας μας αργά και σταθερά, επιτυγχάνοντας να επιβάλει και να υποβάλει την θέλησή της άνευ πολέμου.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να υποχωρεί άλλο. Είναι υποχρεωμένη να αντιστρέψει την μέχρι τώρα δυσοίωνη φορά των πραγμάτων με μικρά σταθερά βήματα, ώστε να επαναφέρει την ισορροπία στην σχέση με την γείτονα Τουρκία: να χαράξουμε ευθείες γραμμές βάσεως κλείνοντας τους κόλπους όπου αυτό δικαιολογείται από την διαμόρφωση της γεωγραφίας, να προχωρήσουμε στην επέκταση των χωρικών υδάτων της Κρήτης και της Γαύδου σε 12 ν.μ., να υποβάλουμε το δικό μας Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο στην Ε.Ε. και να προχωρήσουμε κανονικά στην εγκαθίδρυση των θαλασσίων πάρκων.
Στις 13 Μαίου ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος έχει προγραμματισθεί να μεταβεί στην Αγκυρα. Θα έχουν προηγηθεί η συνάντηση θετικής ατζέντας, οι συνομιλίες για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, οι πολιτικές διαβουλεύσεις. Ο κος Κυριάκος Μητσοτάκης δεν επιτρέπεται να πάει στο κεντρικό οροπέδιο της Ανατολής, με κομμένα τα φτερά του κράτους. Αλλιώς θα είναι ως εάν να πηγαίνει οδοιπόρος στα Σούσα για να κομίσει μία νέα Ανταλκίδειο ειρήνη.
(*) Πρέσβυς ε.τ., Δρ. Πανεπιστημίου Αιγαίου, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας
Γεωγραφικών Μελετών Ο ΣΤΡΑΒΩΝ.
