Pope Leo XIV and Orthodoxy (EN-GR)

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ

By George N. Papathanasopoulos

After the election of the new Pope Leo XIV and his first speeches – interventions on international issues, there are many predictions and analyses published in the international media. However, for Orthodox Christians, who know the church’s history, there has been justifiable concern about the course of the new Pope. The reason is the name he chose and his statement that he wants his papacy to resemble that of Pope Leo XIII (1878-1903). Indeed, in difficult times for the papal Church, the Pope in question was very active and, politically, effective in confronting “the fallacies of the then modern political – social theories of socialism, communism and nihilism. He morally and materially supported the creation of “Christian” unions and political parties and acted effectively against Freemasonry and in favor of the family – against divorce.

The negative thing for the Orthodox was that Pope Leo XIII provocatively intensified the Vatican’s efforts to subjugate them under its hegemony from the 11th century onwards. After the publication of his relevant circular, the provocative propaganda attack he launched provoked a strong reaction from the Ecumenical Patriarchate. This, in his own severe encyclical against the Pope, published in the patriarchal magazine “Ecclesiastical Truth” on September 29, 1895 (No. F. 31), denounces that:

“In recent times, the evil one has separated from the Orthodox Church of Christ entire nations of the West, instilling in the bishops of Rome thoughts of excessive arrogance, various innovations born of heresy and anti-evangelical… Thus, the current Most Blessed Pope of Rome Leo XIII… invites all of us, the Orthodox, Catholic and Apostolic Church of Christ, to union with the papal throne, understanding this union as being possible only through recognition him as the ultimate high priest and supreme spiritual and temporal ruler of the entire Church and the sole representative of Christ on earth and dispenser of all grace.”

The Synod concerning Ecumenical Patriarch Anthimos also denounces the following: “However, since some time ago the papal Church, abandoning the path of persuasion and discussion, to the common astonishment and wonder, began to scandalize the consciences of the simplest Orthodox Christians by means of deceitful workers, transforming themselves into apostles of Christ, sending clergy to the East under the garb and cloak of Orthodox priests (Note: This refers to the Uniates) and various other deceptively contrived means to achieve its proselytizing goals, we dismiss this patriarchal and synodal encyclical on the watchtower of the Orthodox faith and piety…”.

The Encyclical continues with the regret of the Patriarch and the Synodal hierarchs around him who see “the papal Church arrogantly persisting in these and quietly contributing to the sacred purpose of union by rejecting these heretical innovations and returning to the ancient regime of the one, holy, catholic and apostolic Church of Christ, of which it was then a part.”

Saint Nektarios, then, in 1895, director of the Rizareion Ecclesiastical School of Athens, also reacted to the papal encyclical. He published a response – a thesis in the official journalistic organ of the Church of Greece “Holy Association”, which was republished in the Patriarchal magazine in issue number 41 (December 8, 1895). The Saint mentions, among other things:

“A man’s character is shown in his words,” said one of the ancient sages… This truth is also testified to by the two previously issued encyclicals of the Pope, as well as by the urgent encyclical of the Ecumenical Throne, addressed to the holy clergy and all the pious and Orthodox fullness of the Most Holy Apostolic and Patriarchal Throne of Constantinople… In all, the difference is complete. The encyclicals of His Beatitude the Pope clearly depict the character of the Popes and describe the kind of person that history has depicted for centuries, while the encyclical of the Ecumenical Patriarch depicts the true character of the Orthodox Patriarchs… In the encyclicals of the Pope, selfishness and arrogance, arrogance and grandiosity, indifference to dogmatic matters, to primacy and authority and glory, and such zeal and struggle and sacrifice and arguments and historical inaccuracy and contempt for the truth, and claims and demands and ridiculous alliances and apparent concessions and feigned love, and hidden purposes, and so many other similarities that disappear with the passage of time…

…By means of the encyclical, the Pope considers it his duty to invite, through a lofty sermon, all the peoples of the earth to pay their respects to his high and holy peak, saying:

“Rulers and peoples of the world, Leo XIII sends you blessings and peace in the Lord and invites you to worship the golden image, which he set up on the sole of his foot, and if you fall down and worship, you will be saved, but if not, you will be cast into the burning furnace of fire, into the eternal fire prepared for the devil and his angels.”

And Saint Nektarios chooses: “The serious and modest, the sincere and clear, the paternal and exhortative Encyclical of the Patriarch is indeed the appropriate response to the two proud encyclicals of His Beatitude the Pope. Only the study of both can inform the reader about the spirit that breathes in them, whether the spirit of truth speaks in them, or an unknown spirit in the One Catholic and Apostolic Church.”

It is noted that of the two additional plans that Pope Leo XIII had for Greece, one was achieved. He founded the “Leontius Lyceum”, but was unable to carry out his plan to erect a magnificent church in Patras, in memory, as he had declared, of the victory of the (Western) Christians over the Turks in 1571, during the naval battle of Nafpaktos…

It is hoped that the model of governance of the Vatican and the Church under him, which Pope Leo XIV will follow, will not concern the subjugation of Orthodoxy under him. The first indications are not positive. In one of his first speeches, the new Pope addressed the leaders of the Eastern papal states under him (Maronites, Uniates, etc.) and declared that he would continue the policy of Leo XIII! That is, the one that provoked, at the time, the strong reaction of the Ecumenical Patriarchate! Given that the current ecclesiastical leadership of the Ecumenical Patriarchate does not maintain the attitude towards the papal Church that Patriarch Anthimos and the Synod held about him, there are concerns about the results of Phanar-Vatican relations.

For the sake of history, the Synodal Metropolitans who co-signed the encyclical against the papal arrogant behavior towards the Orthodox are mentioned: Nicodemus of Cyzicus, Philotheos of Nicomedia, Jerome of Nicaea, Nathanael of Bursa, Basil of Smyrna, Stephen of Philadelphia, Athanasius of Lemnos, Dorotheus of Dyrrachium, Dorotheus of Belgrade, Nicodemus of Elassona, Sophronius of Karpathos and Kasos, and Dionysius of Eleftheroupolis.-

P.S. The Pope, in his speech to the leaders of the papal churches of the East, spoke about its spirituality, which is expressed in repentance and awareness of sins. At this point in his speech, he used the word “penthos” (Note: written in Greek) which, as he said, “was a Greek mythical god, who personified sorrow and the gift of tears.” According to expert philologists, the god “Penthos” did not exist in Greek mythology.

================

Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ και η Ορθοδοξία

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Μετά την εκλογή του νέου Πάπα Λέοντος ΙΔ΄ και τις πρώτες του ομιλίες – παρεμβάσεις στα διεθνή ζητήματα, είναι πολλές οι προβλέψεις και οι αναλύσεις που δημοσιεύονται στα διεθνή ΜΜΕ. Όμως για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς, που γνωρίζουν την εκκλησιαστική ιστορία έχει δικαιολογημένα προκληθεί ανησυχία για την πορεία του νέου Πάπα. Αιτία το όνομα που επέλεξε και η δήλωσή του πως θέλει η παποσύνη του να ομοιάζει με εκείνη του Πάπα Λέοντος ΙΓ΄ (1878-1903). Πράγματι ο εν λόγω Πάπας σε δύσκολους καιρούς για την παπική Εκκλησία υπήρξε πολύ ενεργητικός και, πολιτικά, αποτελεσματικός στο να αντιμετωπίσει «τις πλάνες των, τότε, μοντέρνων πολιτικό – κοινωνικών θεωριών του σοσιαλισμού, του κομμουνισμού και του μηδενισμού. Ενίσχυσε ηθικά και υλικά τη δημιουργία «χριστιανικών» συνδικάτων και πολιτικών κομμάτων και έδρασε αποτελεσματικά κατά της Μασωνίας και υπέρ της οικογένειας – κατά του διαζυγίου.

Το αρνητικό για τους Ορθοδόξους ήταν ότι  ο Πάπας ΙΓ΄ ενέτεινε σε προκλητικό βαθμό τις από του 11^ου αιώνος και μετά   προσπάθειες του Βατικανού να τους υποτάξει υπό την ηγεμονία του. Η  προκλητική προπαγανδιστική επίθεση που εξαπέλυσε, μετά τη δημοσίευση σχετικής εγκυκλίου του, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Αυτό με δική του αυστηρή σε βάρος του Πάπα Εγκύκλιο, που δημοσιεύθηκε στο πατριαρχικό  περιοδικό «Εκκλησιαστική Αλήθεια» στις 29 Σεπτεμβρίου 1895 (Αριθμ. Φύλ. 31) καταγγέλλει ότι:

«Εν εσχάτοις δε χρόνοις ο πονηρός διέσπασε από της ορθοδόξου Εκκλησίας του Χριστού και έθνη ολόκληρα της Δύσεως, εμφυσήσας τοις επισκόποις της Ρώμης φρονήματα υπερφιάλου αλαζονείας, ποικίλας γεννησάσης καινοτομίας αθέσμους και αντευαγγελικάς…Ούτω δη ο νυν Μακαριώτατος πάπας Ρώμης Λέων ΙΓ΄… προσκαλεί την καθ΄ημάς ορθόδοξον καθολικήν και αποστολικήν του Χριστού Εκκλησίαν εις την μετά του παπικού θρόνου ένωσιν, εννοών την ένωσιν ταύτην ως δυναμένην γενέσθαι μόνον δι’ αναγνωρίσεως αυτού ως άκρου αρχιερέως και υπερτάτου πνευματικού τε και κοσμικού άρχοντος της καθόλου Εκκλησίας και μόνου αντιπροσώπου του Χριστού επί της γης και πάσης χάριτος διανομέως».

Η περί τον Οικουμενικό Πατριάρχη Άνθιμο Σύνοδος καταγγέλλει επίσης το ακόλουθο: «Επειδή όμως από τινος χρόνου η παπική Εκκλησία εγκαταλιπούσα την οδόν της πειθούς και της συζητήσεως, προς κοινήν έκπληξιν  και απορίαν ήρξατο σκανδαλίζειν τας συνειδήσεις των απλουστέρων ορθοδόξων χριστιανών δι’ εργατών δολίων, εις αποστόλους Χριστού μετασχηματιζομένων, αποστέλλουσα  εις την Ανατολήν κληρικούς υπό το ένδυμα και το κάλυμμα των ορθοδόξων ιερέων (Σημ.γρ. Πρόκειται για τους ουνίτες) και ποικίλα άλλα απατηλά μηχανωμένη μέσα προς επίτευξιν των προσηλυτιστικών αυτής σκοπών, απολύομεν την πατριαρχικήν ταύτην και συνοδικήν εγκύκλιον επί προφυλακή της ορθοδόξου πίστεως και ευσεβείας…».

Στη συνέχεια της Εγκυκλίου εκφράζεται η λύπη του Πατριάρχου και των περί αυτόν Συνοδικών αρχιερέων που βλέπουν «την παπικήν Εκκλησίαν εμμένουσαν υπεροπτικώς εις αυτάς και ήκιστα συντελούσαν εις τον ιερόν της ενώσεως σκοπόν δι’ αποπτύσεως των αιρετικών τούτων καινοτομιών και επανόδου εις το αρχαίον καθεστώς της μιας, αγίας, καθολικής και αποστολικής του Χριστού Εκκλησίας, της οποίας μέρος τότε και αυτή απετέλει».

Στην παπική εγκύκλιο αντέδρασε και ο Άγιος Νεκτάριος, τότε, το 1895, διευθυντής της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής Αθηνών. Δημοσίευσε απάντηση – διατριβή στο επίσημο δημοσιογραφικό όργανο της Εκκλησίας της Ελλάδος «Ιερός Σύνδεσμος», που αναδημοσιεύθηκε στο Πατριαρχικό περιοδικό στο τεύχος αριθμός 41 (8 Δεκεμβρίου 1895). Αναφέρει μεταξύ άλλων ο Άγιος:

«Χαρακτήρ ανδρός εν λόγοις δείκνυται είπε κάποιος των αρχαίων σοφών… Την αλήθεια ταύτην μαρτυρούσι και αι πρό τινος εκδοθείσαι δύο εγκύκλιοι του Πάπα, όπως και η έναγχος εγκύκλιος του Οικουμενικού Θρόνου, η απευθυνομένη προς τον ιερόν κλήρον και άπαν το ευσεβές και ορθόδοξον πλήρωμα του Αγιωτάτου Αποστολικού και Πατριαρχικού Θρόνου Κωνσταντινουπόλεως…Εν άπασι πλήρης η διαφορά. Αι μεν του Μακαριωτάτου Πάπα εγκύκλιοι εικονίζουσι καθαρώς τον χαρακτήρα των Παπών και περιγράφουν αυτόν τοιούτον, οίον η ιστορία απ’ αιώνων απεικόνισεν, η δε του Οικουμενικού Πατριάρχου εγκύκλιος εικονίζει τον αληθή χαρακτήρα των Ορθοδόξων Πατριαρχών…Εν ταις εγκυκλίοις του Πάπα εμφαίνεται εγωισμός και υπερορία, κόμπος και μεγαλορρημοσύνη, αδιαφορία περί τα δογματικά, περί δε των πρωτείων και αρχής και δόξης και τα τοιαύτα ζήλος και αγών και θυσίαι και επιχειρήματα και ιστορική ανακρίβεια και προς την αλήθειαν περιφρόνησις, και αξιώσεις και απαιτήσεις και τραγελαφικαί ενώσεις και κατά το φαινόμενον υποχωρήσεις και προσπεποιημένη αγάπη, και σκοποί κρύφιοι, και τόσα άλλα παραπλήσια τα οποία επιλείψει με ο χρόνος διηγούμενον…

…Δια της εγκυκλίου ο Πάπας θεωρεί καθήκον εαυτού να προσκαλέσει δι’ υψηλού κηρύγματος πάντας τους λαούς της γης, ίνα υποβάλωσι τα εαυτών σέβη τη υψηλή και αγία αυτού κορυφή λέγων:

“ Ηγεμόνες και λαοί της οικουμένης, Λέων ο ΙΓ΄ ευχήν και ειρήνην εν Κυρίω υμίν αποστέλλει και προσκαλείται υμάς να προσκυνήσητε την εικόνα την χρυσήν, την οποίαν επί του πεδίλου του ποδός εαυτού έστησε, και εάν μεν πεσόντες προσκυνήσητε, σωθήθεσθε, εάν δε μη, βληθήθεσθε εις την κάμινον του πυρός την καιομένην, εις το πυρ το αιώνιον το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού”».

Και επιλέγει ο Άγιος Νεκτάριος: « Η σοβαρά και σεμνή, η ειλικρινής και σαφής, η πατρική και προτρεπτική Εγκύκλιος του Πατριάρχου είναι όντως η πρέπουσα απάντησις προς τας δύο υπερηφάνους εγκυκλίους του Μακαριωτάτου πάπα. Μόνη η μελέτη αμφοτέρων δύναται να πληροφορήση τον αναγνώστην περί του διαπνέοντος εν αυταίς πνεύματος, εάν το πνεύμα της αληθείας λαλή εν αυταίς, ή πνεύμα άγνωστον εν τη Μια Καθολική και Αποστολική Εκκλησία».

Σημειώνεται ότι από τα δύο επί πλέον σχέδια που είχε για την Ελλάδα ο πάπας Λέων ΙΓ΄ πέτυχε το ένα. Ίδρυσε το «Λεόντειο Λύκειο», αλλά δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει το σχέδιό του να ανεγείρει μεγαλοπρεπή ναό στην Πάτρα, σε ανάμνηση, όπως είχε δηλώσει, της νίκης των (δυτικών) χριστιανών  επί των Τούρκων το 1571, κατά τη ναυμαχία της Ναυπάκτου…

Ελπίζεται ότι το πρότυπο διακυβερνήσεως του Βατικανού και της υπ’ αυτόν Εκκλησίας, που θα ακολουθήσει ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ να μην αφορά την υπ’ αυτόν υποταγή της Ορθοδοξίας. Οι πρώτες ενδείξεις δεν είναι θετικές. Σε μια από τις πρώτες του ομιλίες ο νέος Πάπας απευθύνθηκε στους υπ’ αυτόν ηγέτες των παπικών της Ανατολής (Μαρωνιτών, Ουνιτών κ.α.) και δήλωσε ότι θα συνεχίσει την πολιτική του Λέοντα ΙΓ΄! Δηλαδή αυτήν που προκάλεσε, τότε, την έντονη αντίδραση του Οικουμενικού Πατριαρχείου! Με δεδομένο ότι η σημερινή εκκλησιαστική ηγεσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου δεν διατηρεί την αντιμετώπιση της παπικής Εκκλησίας, που είχε ο  Πατριάρχης Άνθιμος και η περί αυτόν Σύνοδος είναι υπαρκτές οι ανησυχίες για τα αποτελέσματα  των σχέσεων Φαναρίου – Βατικανού.

Για την ιστορία αναφέρονται οι Συνοδικοί Μητροπολίτες, που συνυπέγραψαν την κατά της παπικής αλαζονικής συμπεριφοράς έναντι των Ορθοδόξων εγκύκλιο: Κυζίκου Νικόδημος, Νικομηδείας Φιλόθεος, Νικαίας Ιερώνυμος, Προύσης Ναθαναήλ, Σμύρνης Βασίλειος, Φιλαδελφείας Στέφανος, Λήμνου Αθανάσιος, Δυρραχίου Βησσαρίων, Βελεγράδων Δωρόθεος, Ελασσώνος Νικόδημος, Καρπάθου και Κάσου Σωφρόνιος και Ελευθερουπόλεως Διονύσιος.-

ΥΓ. Ο Πάπας στην ομιλία του προς τους ηγέτες των παπικών εκκλησιών της Ανατολής μίλησε για την πνευματικότητα της, που εκφράζεται με  τη μετάνοια  και την επίγνωση των αμαρτιών. Στο σημείο αυτό της ομιλίας του  χρησιμοποίησε τη λέξη «πένθος» (Σημ. γραμμένη στα ελληνικά) που, όπως είπε, «ήταν Έλληνας μυθικός θεός, που προσωποποιούσε τη θλίψη και το δώρο των δακρύων». Κατά την άποψη ειδικών φιλολόγων θεός «Πένθος» δεν υπήρξε στην ελληνική μυθολογία.