EDITOR’S NOTE (Nick Stamatakis): This is not only a timely reminder of the root causes of our catastrophic circumstances today but more specifically a response to those “deep state” actors – including in our case the Constantinople Patriarchate and GOARCH – who tend to treat Russia and its people as “misguided” in their return to Orthodoxy and the total embrace of their nation’s most glorious tradition… It is followed by a Greek rendition…


Your Royal Highness: Permit me to express my appreciation to you for taking part in this ceremony. Your participation lends special dignity to these proceedings.

This is the first time that the Templeton Prize has been awarded to an Orthodox Christian. With gratitude that our share in the religious life of the world has now been accorded notice, I remain acutely conscious of my personal unworthiness to receive this award as I look back upon the venerable line of outstanding Orthodox churchmen and of Orthodox thinkers from Aleksey Khomyakov to Sergei Bulgakov. And I am very much aware that Eastern Slavic Orthodoxy, which, during the 65 years of Communist rule, has been subjected to persecution even fiercer and more extensive than that of early Christian times, has had—and still has today—many hands worthier than mine to accept it. Beginning with Vladimir Bogoyavlensky, metropolitan of Kiev, shot by the Communists before the walls of the Kievo-Pechersky Monastery at the dawn of the Lenin era, the list would extend to the intrepid priest Gleb Yakunin, who is enduring torments today, under Andropov: Forcibly deprived of all outward symbols of his priesthood, and even of the right to have the Gospels, Father Yakunin has for months at a time been held in a freezing stone cubicle, without bed, clothes, or food.

In this persecution-filled age, it is appropriate that my own very first memory should be of Chekists in pointed caps entering St. Panteleimon’s Church in Kislovodsk, interrupting the service, and crashing their way into the sanctuary in order to loot. And later, when I started going to school in Rostov-on-Don — passing on my way a kilometer-long compound of the Cheka-GPU and a glittering sign of the League of Militant Atheists — schoolchildren egged on by Komsomol members taunted me for accompanying my mother to the last remaining church in town and tore the cross from around my neck.

II. The Templeton Address

More than half a century ago, while I was still a child, I recall hearing a number of older people offer the following explanation for the great disasters that had befallen Russia: “Men have forgotten God; that’s why all this has happened.”

Since then I have spent well-nigh 50 years working on the history of our Revolution; in the process I have read hundreds of books, collected hundreds of personal testimonies, and have already contributed eight volumes of my own toward the effort of clearing away the rubble left by that upheaval. But if I were asked today to formulate as concisely as possible the main cause of the ruinous Revolution that swallowed up some 60 million of our people, I could not put it more accurately than to repeat: “Men have forgotten God; that’s why all this has happened.”

What is more, the events of the Russian Revolution can only be understood now, at the end of the century, against the background of what has since occurred in the rest of the world. What emerges here is a process of universal significance. And if I were called upon to identify briefly the principal trait of the entire 20th century, here too, I would be unable to find anything more precise and pithy than to repeat once again: “Men have forgotten God.” The failings of human consciousness, deprived of its divine dimension, have been a determining factor in all the major crimes of this century. The first of these was World War I, and much of our present predicament can be traced back to it. It was a war (the memory of which seems to be fading) when Europe, bursting with health and abundance, fell into a rage of self-mutilation which could not but sap its strength for a century or more, and perhaps forever. The only possible explanation for this war is a mental eclipse among the leaders of Europe due to their lost awareness of a Supreme Power above them. Only a godless embitterment could have moved ostensibly Christian states to employ poison gas, a weapon so obviously beyond the limits of humanity.

Only the loss of that higher intuition that comes from God could have allowed the West to accept calmly, after World War I, the protracted agony of Russia as she was being torn apart by a band of cannibals, or to accept, after World War II, the similar dismemberment of Eastern Europe. The West did not perceive that this was in fact the beginning of a lengthy process that spells disaster for the whole world; indeed, the West has done a good deal to help the process along. Only once in this century did the West gather strength — for the battle against Hitler. But the fruits of that victory have long since been lost. Faced with cannibalism, our godless age has discovered the perfect anesthetic — trade! Such is the pathetic pinnacle of contemporary wisdom.

Yet we have grown used to this kind of world; we even feel at home in it.

Dostoevsky warned that “great events could come upon us and catch us intellectually unprepared.” This is precisely what has happened. And he predicted that “the world will be saved only after it has been possessed by the demon of evil.” Whether it really will be saved we shall have to wait and see: this will depend on our conscience, on our spiritual lucidity, on our individual and combined efforts in the face of catastrophic circumstances. But it has already come to pass that the demon of evil, like a whirlwind, triumphantly circles all five continents of the earth.

We are witnesses to the devastation of the world, be it imposed or voluntarily undergone. The entire 20th century is being sucked into the vortex of atheism and self-destruction. This plunge into the abyss has aspects that are unquestionably global, dependent neither on political systems, nor on levels of economic and cultural development, nor yet on national peculiarities. And present-day Europe, seemingly so unlike the Russia of 1913, is today on the verge of the same collapse, for all that it has been reached by a different route. Different parts of the world have followed different paths, but today they are all approaching the threshold of a common ruin.

In its past, Russia did know a time when the social ideal was not fame, or riches, or material success, but a pious way of life. Russia was then steeped in an Orthodox Christianity which remained true to the Church of the first centuries. The Orthodoxy of that time knew how to safeguard its people under the yoke of a foreign occupation that lasted more than two centuries, while at the same time fending off iniquitous blows from the swords of Western crusaders. During those centuries the Orthodox faith in our country became part of the very pattern of thought and the personality of our people, the forms of daily life, the work calendar, the priorities in every undertaking, the organization of the week and of the year. Faith was the shaping and unifying force of the nation.

But in the 17th century Russian Orthodoxy was gravely weakened by an internal schism. In the 18th, the country was shaken by Peter’s forcibly imposed transformations, which favored the economy, the state, and the military at the expense of the religious spirit and national life. And along with this lopsided Petrine enlightenment, Russia felt the first whiff of secularism; its subtle poisons permeated the educated classes in the course of the 19th century and opened the path to Marxism. By the time of the Revolution, faith had virtually disappeared in Russian educated circles; and amongst the uneducated, its health was threatened.

It was Dostoevsky, once again, who drew from the French Revolution and its seeming hatred of the Church the lesson that “revolution must necessarily begin with atheism.” That is absolutely true. But the world had never before known a godlessness as organized, militarized, and tenaciously malevolent as that practiced by Marxism. Within the philosophical system of Marx and Lenin, and at the heart of their psychology, hatred of God is the principal driving force, more fundamental than all their political and economic pretensions. Militant atheism is not merely incidental or marginal to Communist policy; it is not a side effect, but the central pivot. To achieve its diabolical ends. Communism needs to control a population devoid of religious and national feeling, and this entails the destruction of faith and nationhood. Communists proclaim both of these objectives openly, and just as openly go about carrying them out. The degree to which the atheistic world longs to annihilate religion, the extent to which religion sticks in its throat, was demonstrated by the web of intrigue surrounding the recent attempts on the life of the Pope.

The 1920’s in the USSR witnessed an uninterrupted procession of victims and martyrs amongst the Orthodox clergy. Two metropolitans were shot, one of whom, Veniamin of Petrograd, had been elected by the popular vote of his diocese. Patriarch Tikhon himself passed through the hands of the Cheka-GPU and then died under suspicious circumstances. Scores of archbishops and bishops perished. Tens of thousands of priests, monks, and nuns, pressured by the Chekists to renounce the Word of God, were tortured, shot in cellars, sent to camps, exiled to the desolate tundra of the far North, or turned out into the streets in their old age without food or shelter. All these Christian martyrs went unswervingly to their deaths for the faith; instances of apostasy were few and far between.

For tens of millions of laymen access to the Church was blocked, and they were forbidden to bring up their children in the Faith: religious parents were wrenched from their children and thrown into prison, while the children were turned from the faith by threats and lies. One could argue that the pointless destruction of Russia’s rural economy in the 1930s — the so-called de-kulakization and collectivization, which brought death to 15 million peasants while making no economic sense at all — was enforced with such cruelty, first and foremost, for the purpose of destroying our national way of life and of extirpating religion from the countryside. The same policy of spiritual perversion operated throughout the brutal world of the Gulag Archipelago, where men were encouraged to survive at the cost of the lives of others. And only atheists bereft of reason could have decided upon the ultimate brutality — against the Russian land itself — that is being planned in the USSR today: The Russian north is to be flooded, the flow of the northern rivers reversed, the life of the Arctic Ocean disrupted, and the water channeled southward, toward lands already devastated by earlier, equally foolhardy “feats of Communist construction.”

For a short period of time, when he needed to gather strength for the struggle against Hitler, Stalin cynically adopted a friendly posture toward the Church. This deceptive game, continued in later years by Brezhnev with the help of showcase publications and other window dressing, has unfortunately tended to be taken at its face value in the West. Yet the tenacity with which hatred of religion is rooted in Communism may be judged by the example of their most liberal leader, Khrushchev: for though he undertook a number of significant steps to extend freedom, Khrushchev simultaneously rekindled the frenzied Leninist obsession with destroying religion.

But there is something they did not expect: that in a land where churches have been leveled, where a triumphant atheism has rampaged uncontrolled for two-thirds of a century, where the clergy is utterly humiliated and deprived of all independence, where what remains of the Church as an institution is tolerated only for the sake of propaganda directed at the West, where even today people are sent to the labor camps for their faith, and where, within the camps themselves, those who gather to pray at Easter are clapped in punishment cells–they could not suppose that beneath this Communist steamroller the Christian tradition would survive in Russia. It is true that millions of our countrymen have been corrupted and spiritually devastated by an officially imposed atheism, yet there remain many millions of believers: it is only external pressures that keep them from speaking out, but, as is always the case in times of persecution and suffering, the awareness of God in my country has attained great acuteness and profundity.

It is here that we see the dawn of hope: for no matter how formidably Communism bristles with tanks and rockets, no matter what successes it attains in seizing the planet, it is doomed never to vanquish Christianity.

The West has yet to experience a Communist invasion; religion here remains free. But the West’s own historical evolution has been such that today it too is experiencing a drying up of religious consciousness. It too has witnessed racking schisms, bloody religious wars, and rancor, to say nothing of the tide of secularism that, from the late Middle Ages onward, has progressively inundated the West. This gradual sapping of strength from within is a threat to faith that is perhaps even more dangerous than any attempt to assault religion violently from without.

Imperceptibly, through decades of gradual erosion, the meaning of life in the West has ceased to be seen as anything more lofty than the “pursuit of happiness, “a goal that has even been solemnly guaranteed by constitutions. The concepts of good and evil have been ridiculed for several centuries; banished from common use, they have been replaced by political or class considerations of short-lived value. It has become embarrassing to state that evil makes its home in the individual human heart before it enters a political system. Yet it is not considered shameful to make daily concessions to an integral evil. Judging by the continuing landslide of concessions made before the eyes of our very own generation, the West is ineluctably slipping toward the abyss. Western societies are losing more and more of their religious essence as they thoughtlessly yield up their younger generation to atheism. If a blasphemous film about Jesus is shown throughout the United States, reputedly one of the most religious countries in the world, or a major newspaper publishes a shameless caricature of the Virgin Mary, what further evidence of godlessness does one need? When external rights are completely unrestricted, why should one make an inner effort to restrain oneself from ignoble acts?

Or why should one refrain from burning hatred, whatever its basis ― race, class, or ideology? Such hatred is in fact corroding many hearts today. Atheist teachers in the West are bringing up a younger generation in a spirit of hatred of their own society. Amid all the vituperation we forget that the defects of capitalism represent the basic flaws of human nature, allowed unlimited freedom together with the various human rights; we forget that under Communism (and Communism is breathing down the neck of all moderate forms of socialism, which are unstable) the identical flaws run riot in any person with the least degree of authority; while everyone else under that system does indeed attain “equality”― the equality of destitute slaves.

This eager fanning of the flames of hatred is becoming the mark of today’s free world. Indeed, the broader the personal freedoms are, the higher the level of prosperity or even of abundance – the more vehement, paradoxically, does this blind hatred become. The contemporary developed West thus demonstrates by its own example that human salvation can be found neither in the profusion of material goods nor in merely making money.

This deliberately nurtured hatred then spreads to all that is alive, to life itself, to the world with its colors, sounds, and shapes, to the human body. The embittered art of the 20th century is perishing as a result of this ugly hate, for art is fruitless without love. In the East art has collapsed because it has been knocked down and trampled upon, but in the West the fall has been voluntary, a decline into a contrived and pretentious quest where the artist, instead of attempting to reveal the divine plan, tries to put himself in the place of God.

Here again we witness the single outcome of a worldwide process, with East and West yielding the same results, and once again for the same reason: Men have forgotten God.

Confronted by the onslaught of worldwide atheism, believers are disunited and frequently bewildered. And yet the Christian (or post-Christian) world would do well to note the example of the Far East. I have recently had an opportunity to observe in Free China and in Japan how, despite their apparently less clearly defined religious concepts, and despite the same unassailable “freedom of choice” that exists in the West, both the younger generation and society as a whole have preserved their moral sensibility to a greater degree than the West has, and have been less affected by the destructive spirit of secularism.

What can one say about the lack of unity among the various religions, if Christianity has itself become so fragmented? In recent years the major Christian churches have taken steps toward reconciliation. But these measures are far too slow; the world is perishing a hundred times more quickly. No one expects the churches to merge or to revise all their doctrines, but only to present a common front against atheism. Yet even for such a purpose the steps taken are much too slow.

There does exist an organized movement for the unification of the churches, but it presents an odd picture. The World Council of Churches seems to care more for the success of revolutionary movements in the Third World, all the while remaining blind and deaf to the persecution of religion where this is carried through most consistently — in the USSR. No one can fail to see the facts; must one conclude, then, that it is deemed expedient not to see, not to get involved? But if that is the case, what remains of Christianity?

It is with profound regret that I must note here something which I cannot pass over in silence. My predecessor in the receipt of this prize last year — in the very month that the award was made — lent public support to Communist lies by his deplorable statement that he had not noticed the persecution of religion in the USSR. Before the multitude of those who have perished and who are oppressed today, may God be his judge.

It seems more and more apparent that even with the most sophisticated of political maneuvers, the noose around the neck of mankind draws tighter and more hopeless with every passing decade, and there seems to be no way out for anyone — neither nuclear, nor political, nor economic, nor ecological. That is indeed the way things appear to be.

With such global events looming over us like mountains, nay, like entire mountain ranges, it may seem incongruous and inappropriate to recall that the primary key to our being or non-being resides in each individual human heart, in the heart’s preference for specific good or evil. Yet this remains true even today, and it is, in fact, the most reliable key we have. The social theories that promised so much have demonstrated their bankruptcy, leaving us at a dead end. The free people of the West could reasonably have been expected to realize that they are beset by numerous freely nurtured falsehoods, and not to allow lies to be foisted upon them so easily. All attempts to find a way out of the plight of today’s world are fruitless unless we redirect our consciousness, in repentance, to the Creator of all: without this, no exit will be illumined, and we shall seek it in vain. The resources we have set aside for ourselves are too impoverished for the task. We must first recognize the horror perpetrated not by some outside force, not by class or national enemies, but within each of us individually, and within every society. This is especially true of a free and highly developed society, for here in particular we have surely brought everything upon ourselves, of our own free will. We ourselves, in our daily unthinking selfishness, are pulling tight that noose.

Let us ask ourselves: Are not the ideals of our century false? And is not our glib and fashionable terminology just as unsound, a terminology that offers superficial remedies for every difficulty? Each of them, in whatever sphere, must be subjected to a clear-eyed scrutiny while there is still time. The solution to the crisis will not be found along the well-trodden paths of conventional thinking.

Our life consists not in the pursuit of material success but in the quest for worthy spiritual growth. Our entire earthly existence is but a transitional stage in the movement toward something higher, and we must not stumble and fall, nor must we linger fruitlessly on one rung of the ladder. Material laws alone do not explain our life or give it direction. The laws of physics and physiology will never reveal the indisputable manner in which the Creator constantly, day in and day out, participates in the life of each of us, unfailingly granting us the energy of existence; when this assistance leaves us, we die. And in the life of our entire planet, the Divine Spirit surely moves with no less force: this we must grasp in our dark and terrible hour.

To the ill-considered hopes of the last two centuries, which have reduced us to insignificance and brought us to the brink of nuclear and non-nuclear death, we can propose only a determined quest for the warm hand of God, which we have so rashly and self-confidently spurned. Only in this way can our eyes be opened to the errors of this unfortunate 20th century and our bands be directed to setting them right. There is nothing else to cling to in the landslide: the combined vision of all the thinkers of the Enlightenment amounts to nothing.

Our five continents are caught in a whirlwind. But it is during trials such as these that the highest gifts of the human spirit are manifested. If we perish and lose this world, the fault will be ours alone.


Οι άνθρωποι λησμόνησαν τον Θεό… (ομιλία του Σολτσενίστιν το 1983 στο Λονδίνο)

Πάνω από μισό αιώνα ενώ ήμουν παιδάκι ακόμη, άκουγα από διαφόρους ηλικιωμένους ανθρώπους τα εξής λόγια, με τα οποία εξηγούσαν τις μεγάλες ταραχές και συμφορές στην Ρωσία: «Οι άνθρωποι λησμόνησαν τον Θεό˙ από εκεί έρχονται όλα τα κακά».

Από τότε κοπίασα επάνω στην ιστορία της επαναστάσεως κάτι περισσότερο από μισό αιώνα˙ διάβασα σχετικά εκατοντάδες βιβλία˙ συγκέντρωσα εκατοντάδες προσωπικές μαρτυρίες και έγραψα και ο ίδιος προς εκκαθάριση αυτής της καταστροφής οκτώ τόμους. Εν τούτοις σήμερα, αν κάποιος με παρακαλέσει να κατονομάσω, όσο γίνεται συντομότερα, την βασική αιτία αυτής της εξολοθρευτικής επαναστάσεως που καταβρόχθισε περίπου 60.000.000 ανθρώπους δεν θα μπορούσα να εκφρασθώ ακριβέστερα από το να επαναλάβω: Οι άνθρωποι λησμόνησαν το Θεό˙ από εκεί έρχονται όλα τα κακά.
Αλλά και πέρ’ από αυτό, τα γεγονότα της ρωσικής επανάστασης μπορούν να κατανοηθούν μόνο σήμερα, στο τέλος του αιώνα και, μάλιστα, κάτω από το πρίσμα των όσων έχουν συμβεί από τότε και στον υπόλοιπο κόσμο. Φανερώνεται μία γενική διαδικασία. Αν θα απαιτούσε κάποιος από μένα να του δώσω έναγενικότερο χαρακτηρισμό του 20ου αιώνα δεν θα εύρισκα τίποτε ακριβέστερο και περιεκτικότερο από τα λόγια: Οι άνθρωποι λησμόνησαν τον ΘεόΤα πάθη της ανθρώπινης συνείδησης, της αποστερημένης των θείων κορυφών, καθόρισαν και όλα τα κυριότερα εγκλήματα του 20ου αιώνα. Το πρώτο από τα εγκλήματα αυτά είναι ο Πρώτος Παγκόσμιος πόλεμος. Πολλά από όσα ζούμε στην εποχή μας έχουν τη ρίζα τους στον πόλεμο εκείνο, – κατά τον οποίο η Ευρώπη με την αφθονία, το σφρίγος και την ανθηρότητά της, όρμησε σαν μαινάδα κατά του εαυτού της και τον τραυμάτισε για έναν αιώνα και επάνω, ίσως και δια 
παντός – δεν μπορούμε να τον εξηγήσουμε διαφορετικά, παρά μόνο δια της ολοκληρωτικής σκοτίσεως του νου των ιθυνόντων και δια της απωλείας από τη συνείδηση της ανωτέρας δυνάμεως επάνω μας. Μόνο μέσα σ’ αυτή την ατμόσφαιρα της αθεΐας και της μανίας μπορούσαν τα χριστιανικά κράτη να αποφασίσουν την εφαρμογή των χημικών αερίων, πράγμα που υπερβαίνει σαφώς τα όρια του ανθρωπίνου.Όμοια κολόβωση της συνείδησης της στερημένης των θείων κορυφών, ήταν αυτή η τελευταία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, να παραδοθεί η ανθρωπότητα στην σατανική παγίδα της «πυρηνικής ομπρέλας». Ας διώξουμε από πάνω μας τη μέριμνα˙ ας βγάλουμε το καθήκον και την υποχρέωση από τη νεολαία μας˙ ας μην προσπαθούμε να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας – για την προστασία των άλλων δεν γίνεται ούτε λόγος˙ ας κλείσουμε τα αυτιά μας να μην ακούμε τους αναστεναγμούς που έρχονται από την Ανατολή και ας ζήσουμε κυνηγώντας της ευτυχία. Και αν, παρ’ ελπίδα, εμφανισθεί και πάνω από μας ο κίνδυνος, τότε θα μας προστατεύσει η ατομική βόμβα. Εάν ούτε αυτή μας προστατεύσει, τότε ας καταστραφεί, ας πάει κατά διαβόλου ολόκληρος ο κόσμος. Η αξιοθρήνητη και χωρίς βοήθεια κατάσταση, στην οποία έχει σήμερα καταντήσει η Δύση πήγασε κυρίως απ’ αυτό το μοιραίο σφάλμα: η υπεράσπιση της ειρήνης δεν επιτυγχάνεται με την αρετή των καρδιών ούτε με την σταθερότητα των ανθρώπων, αλλά μόνο με την ατομική βόμβα.Μόνο λόγω της απώλειας της θεϊκής υπερσυνειδήσεως μπόρεσε η Δύση μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο, να βλέπει ήσυχη την χρόνια καταστροφή της Ρωσίας που κατασπαράσσεται από τους ανθρωποφάγους και μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο να βλέπει, επίσης ήσυχη, την όμοια καταστροφή ολόκληρης της Ανατολικής Ευρώπης, οπότε και άρχισε να πραγματοποιείται η μακροχρόνια διαδικασία της καταστροφής του κόσμου. Αλλά η Δύση δεν το έχει αυτό αντιληφθεί. Αντίθετα έχει βοηθήσει πολύ την διαδικασία αυτή. Κατά τη διάρκεια του αιώνα μας μία και μοναδική φορά συγκέντρωσε τις δυνάμεις της για να πολεμήσει το Χίτλερ. Οι καρποί ˙ όμως της νίκης κατά του Χίτλερ είναι ήδη χαμένοι. Στον άθεο αυτό αιώνα, έχει εξευρεθεί ένα αναισθησιακό μέσο εναντίον των ανθρωποφάγων: Με τους ανθρωποφάγους πρέπει να διεξάγουμε εμπόριο. Αυτό είναι το κατόρθωμα της σημερινής μας ιστορίας.Αν θα μπορούσαμε να διαζωγραφούσαμε στα μάτια των περασμένων αιώνων το μεθόριο, στο οποίο έχει φθάσει σήμερα ο κόσμος, όλοι θα αναστέναζαν και με μία φωνή θα αναφωνούσαν: Η Αποκάλυψις Όλα όμως τα έχουμε συνηθίσει και επιπλέον έχουμε ταυτισθεί βιωματικά με αυτά.Ο Ντοστογέφσκυ προειδοποιούσε: «Ίσως ακολουθήσουν μεγάλα γεγονότα που θα αιφνιδιάσουν τις λόγιες δυνάμεις μας». Έτσι και συνέβη. Και προφήτευσε: «Ο κόσμος θα σωθεί μόνον, αφού προηγουμένως τον επισκεφθεί το ακάθαρτο Πνεύμα». Θα σωθεί άραγε; Πρόκειται να το δούμε. Η σωτηρία μας θα εξαρτηθεί από τη συνείδησή μας,

Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι

από το φωτισμό μας, από τις προσωπικές και κοινές προσπάθειές μας σ’ αυτή την καταστροφική ατμόσφαιρα. Ήδη όμως έχει πραγματωθεί η πρόρρηση ότι το πονηρό πνεύμα περιφέρεται με τη σκοτεινή μορφή του επάνω από τις πέντε Ηπείρους.

Είμαστε μάρτυρες της καταστροφής του κόσμου, η οποία σε άλλα μέρη είναι ακούσια και σε άλλα εκούσια. Όλος ο 20ος αιώνας αποτελεί μια αλυσίδα αθεΐας και αυτοκαταστροφής. Και μέσα σ’ αυτή την πτώση του κόσμου στην άβυσσο υπάρχουν χαρακτηριστικά αναμφίβολα γενικά που δεν εξαρτώνται ούτε από τα κρατικά, πολιτικά συστήματα ούτε από τις εθνικές ιδιαιτερότητες. Και η σημερινή Ευρώπη που φαινομενικά μοιάζει τόσο λίγο με τη Ρωσία του 1913, βρίσκεται μπροστά στην ίδια πτώση, παρ’ ότι στην κατάσταση αυτή έφθασε από διαφορετικό δρόμο. Τα διάφορα διαμερίσματα του κόσμου βάδισαν το καθένα ιδιαίτερο δρόμο. Αλλά όλοι βρίσκονται σήμερα στο κατώφλι του κοινού ολέθρου.

Η Ρωσία γνώρισε στην ιστορία της αιώνες, όταν το κοινωνικό ιδεώδες της δεν ήταν ούτε η μεγαλοσύνη, ούτε ο πλούτος, ούτε η υλική ευμάρεια, αλλά η αγιότητα ως τρόπος ζωής. Η Ρωσία τότε ήταν διαποτισμένη από την Ορθοδοξία και διαφύλαττε την πιστότητα στην Εκκλησία των πρώτων αιώνων. Η αρχαία αυτή Ορθοδοξία κατάφερε να προφυλάξει τον λαό της δύο-τρεις αιώνες από το ζυγό των αλλοφύλων (Τατάρων) και παράλληλα να αποκρούσει τα άδικα χτυπήματα των σπαθιών των σταυροφόρων από τη Δύση. Τους αιώνες εκείνους η ορθοδοξη πίστη είχε εισέλθει στον τρόπο σκέψης και στους χαρακτήρες των ανθρώπων, στην διαγωγή, στην δομή της οικογένειας στον καθημερινό βίο στον εργατικό ημερολόγιο, στην σειρά των εργασιών της εβδομάδας και του έτους. Η πίστη ήταν η ενοποιητική και ζωτική δύναμη του έθνους.

Κατά τον 17ο όμως αιώνα το τραγικό εσωτερικό σχίσμα (υπόθεση των παλαιοπίστων) υπέσκαψε τα θεμέλια της Ορθοδοξίας μας και, τον 18ο αιώνα, η Ρωσία συγκλονίσθηκε από τους βίαιους μετασχηματισμούς του Μεγάλου Πέτρου, ο οποίος κατέπνιξε το θρησκευτικό πνεύμα και την εθνική ζωή χάριν της οικονομίας, του κράτους και του στρατού. Παράλληλα προς τη μονομερή «διαφώτιση» του Πέτρου έφθασε και η λεπτή μεν, αλλά δηλητηριώδης αύρα της εκκοσμίκευσης, η οποία τον 19ο αιώνα διαπότισε όλα το μορφωμένα στρώματα του πληθυσμού και άνοιξε διάπλατα τις πύλες στον μαρξισμό. Λίγο πριν από την επανάσταση, η πίστη στην Ρωσία είχε εξατμισθεί στους κύκλους των μορφωμένων και είχε αρκετά τραυματισθεί στα στρώματα των αγραμμάτων. Ο Ντοστογέφσκυ, κρίνοντας με βάση την Γαλλική επανάσταση, η οποία εμαίνετο από μίσος προς την Εκκλησία, συμπέρανε: «Η επανάσταση πρέπει να αρχίσει οπωσδήποτε από την αθεΐα». Έτσι και συνέβη. Μία όμως τόσο οργανωμένη,

στήσιμο της γκιλοτίνας στην Γαλλική επανάσταση

στρατικοποιημένη και επίμονη αθεΐα, σαν αυτή του μαρξισμού, δεν γνώρισε μέχρι σήμερα ο κόσμος. Στο φιλοσοφικό σύστημα και στην ψυχολογική βάση του Μαρξ και του Λένιν, το μίσος εναντίον του Θεού αποτελεί την κύρια κινητήρια δύναμη και προηγείται όλων των πολιτικών και οικονομικών διεκδικήσεών τους. Η μαχητική αθεία δεν είναι λεπτομέρεια, δεν είναι περιφέρεια, δεν είναι δευτερεύουσας σημασίας συνέπεια της κομμουνιστικής πολιτικής. Είναι το κύριο νήμα της.  

Για να επιτύχει τους διαβολικούς στόχους της η πολιτική αυτή έπρεπε να κατακυριεύσει ένα πληθυσμό άθρησκο και χωρίς εθνική ταυτότητα˙ έπρεπε να καταστρέψει την πίστη και το έθνος. Και οι κομμουνιστές διακηρύττουν εντελώς φανερά και το ένα και το άλλο και τα πραγματοποιούν επίσης ολοφάνερα. Το πόση ανάγκη αισθάνεται ο άθεος κόσμος ν’ ανατινάξει τη θρησκεία και πόσο έντονα νοιώθει ότι είναι εμπόδιο στο δρόμο του, όπως το κόκκαλο στον λαιμό, το καταλαβαίνουμε και από τον πρόσφατο πλέγμα απόπειρων κατά του Πάπα της Ρώμης.

Η δεκαετία του 1920 στην Ε.Σ.Σ.Δ. αποτελεί την μακριά αλυσίδα του καθολικού μαρτυρίου των ορθοδόξων ιερωμένων. Έχουν τουφεκισθεί δύο μητροπολίτες, μεταξύ των οποίων ο Πετρουπόλεως Βενιαμίν που είχε προηγουμένως εκλεγεί με παλλαϊκή ψηφοφορία. Ο ίδιος ο Πατριάρχης Τύχων πέρασε από την Τσεκά-Γκεπεού (ČK-GPU) και αργότερα απεβίωσε υπό αινιγματικές περιστάσεις. Οι τσεκιστές ανάγκαζαν δεκάδες αρχιεπισκόπους και επισκόπου, δεκάδες χιλιάδες ιερείς, μοναχούς και μοναχές να αρνηθούν το Λόγο του Θεού˙ τους βασάνιζαν, τους τουφέκιζαν, τους έκλειναν στα μπουντρούμια, τους έστελναν στα στρατόπεδα, τους εξόριζαν στην έρημη Τούνδρα και στον άπω Βορρά. Πετούσαν έξω γέροντες χωρίς τροφή και στέγη. Και όλοι αυτοί οι χριστανοί-μάρτυρες προχωρούσαν σταθερά στον θάνατο υπέρ της πίστεως. Πολύ σπάνιες εξαιρέσεις ήταν αυτοί που λύγισαν και αρνήθηκαν την πίστη. Σε δεκάδες εκατομμύρια λαϊκούς απέκλεισαν να ανατρέφουν τα παιδιά τους στην πίστη. Φυλάκιζαν τους γονείς, άρπαζαν το παιδιά τους και με απειλές και ψεύ δη ξερίζωναν από μέσα τους την πίστη. Μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι η στερημένη νοήματος καταστροφή της ρωσικής αγροτικής οικονομίας στην δεκαετία του τριάντα, η λεγόμενη αποκουλακοποίηση και συλλογικοποίσης που εξόντωσε 15.000.000 αγρότες χωρίς κανένα οικονομικό νόημα, διαξήχθει με σκληρότητα και με κύριο στόχο να εξοντωθεί ο παραδοσιακός, εθνικός τρόπος ζωής και να εξολοθρευγεί η θρησκεία από την ύπαιθρο.

Το ίδιο αυτό σχέδιο της ψυχικής διαφθοράς εξαπλώθηκε πάνω στο κτηνώδες αρχιπέλαγος Γκουλάγκ, όπου υπεδείκνυαν στους κατάδικους να επιζήσουν με αντίτιμο το θάνατο των άλλων. Μόνο οι μωροί άθεοι μπορούσαν ν’ αποφασίσουν και την τελευταία καταστροφή που θέλουν να πραγματοποιήσουν σήμερα, τη δόλια καταστροφή της ίδιας της φύσης της Ρωσίας: να καταρδεύσουν τον ρωσικό Βορρά, να ανατρέψουν το ροή των βορείων ποταμών, να διασαλεύσουν τη ζωή του παγωμένου Ωκεανού και να ωθήσουν τα νερά προς το Νότο τον οποίο έχουν ήδη καταστρέψει με τις προηγούμενες, εξ’ ίσου ανόητες, «μεγάλες ανοικοδομήσεις του κομμουνισμού».

Μόνο για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, όταν ο Στάλιν είχε ανάγκη να συγκεντρώσει δυνάμεις εναντίον του Χίτλερ, άρχισε ένα κυνικό παιχνίδι με την Εκκλησία. Αυτό το παραπλανητικό παιχνίδι που συνεχίσθηκε έπειτα από τις διακοσμήσεις του Μπρέζνιεφ και τα διαφημιστικά δημοσιεύματα, στην Δύση το εγκολπώθηκαν και το δέχθηκαν σαν ακίβδυλο νόμισμα. Αλλά πόσο ριζωμένο μέσα στον κομμουνισμό είναι το μίσος κατά της θρησκείας, μπορεί να το κρίνει κανείς από τον πιο φιλελεύθερο ηγέτη των κομμουνιστών,

Νικίτα Χρουστσώφ

τον Κρουστσώφ. Ο Κρουστσώφ, ενώ αποφάσισε να προβεί σε ορισμένα ουσιώδη απελευθερωτικά διαβήματα, παράλληλα με τις μεταρρυθμίσεις του, άνοιξε για μια ακόμη φορά τον ασκό του Αιόλου της θηριώδους λενινικής φλογώσεως για την εξολόθρευση της θρησκείας.

Αλλά να, τι δεν μπορούσαν να περιμένουν οι άνθρωποι αυτοί. Σε χώρα χωρίς ναούς, όπου η αθεΐα θριαμβεύει και μαίνεται ήδη τα δύο τρίτα του αιώνα, όπου οι ιεράρχες είναι μέχρι εσχάτων ορίων ταπεινωμένοι και στερημένοι βουλήσεως, όπου τα υπολείμματα της εξωτερικής Εκκλησίας είναι ανεκτά μόνο για προπαγάνδα στο δυτικό κόσμο, όπου και σήμερα, όχι απλώς φυλακίζουν για την πίστη και στέλνουν στα στρατόπεδα, αλλά και μέσα στο ίδιο το στρατόπεδο πετούν σε αυστηρή κάθειρξη τους συγκεντρωμένους να προσευχηθούν την ημέρα του Πάσχα, σε μια τέτοια λοιπόν χώρα, κάτω από τον κομμουνιστικό ζυγό, η χριστιανική παράδοση επιβίωσε! Μάλιστα. Ναι μεν πολλά εκατομμύρια σε μας εκεί είναι πνευματικώς ερημωμένα και διεφθαρμένα από την επιβεβλημένη από τις Αρχές αθεΐα, πλην όμως, διατηρήθηκαν εκατομμύρια πιστοί, οι οποίοι μόνο εξωτερικά αναγκάζονται να σιωπούν. Η επίγνωση του Θεού στην πατρίδα μου έχει φθάσει σε μεγάλο βάθος, όπως, εξ άλλου, συμβαίνει πάντοτε σε εποχές διωγμών και δεινοπαθημάτων.Και εδώ βλέπουμε τη χαραυγή της ελπίδας: Όσο εξοπλισμένος και αν είναι ο κομμουνισμός με πυραύλους και άρματα μάχης και με όση επιτυχία και αν προσπαθεί να καταλάβει τον πλανήτη, είναι καταδικασμένος να μη νικήσει ποτέ τον χριστιανισμό.

Η Δύση μέχρι στιγμής δεν δέχθηκε την κομμουνιστική επιδρομή. Η θρησκεία στην Δύση είναι ελεύθερη, αλλά και ο δικός της ιστορικός δρόμος την οδήγησε σήμερα στο μαρασμό της θρησκευτικής συνείδησης. Αιτία του μαρασμού αυτού ήσαν τα διχάζοντα σχίσματα, οι αιματηροί θρησκευτικοί πόλεμοι και η έχθρα. Και αυτονόητα, από τον όψιμο ακόμη μεσαίωνα, την Δύση την κατέκλυζε ολοένα και περισσότερο το πνεύμα της εκκοσμίκευσης. Και αυτή η απειλή κατά της πίστεως – μη προερχόμενη από εξωτερική καταπίεση, αλλά από εσωτερική διαβρωτική δύναμη – φαίνεται ότι είναι ακόμη πιο επικίνδυνη.

Στην Δύση, με την πάροδο των δεκαετηρίδων χανόταν απαρατήρητα η έννοια του νοήματος της ζωής που είναι ανώτερο από την απόκτηση της «ευτυχίας», η οποία ενισχυόταν ζηλότυπα ακόμη και με κρατικά συντάγματα Ο αιώνας μας δεν είναι ο πρώτος αιώνας, κατά τον οποίο στη Δύση περιγελούν τις έννοιες του καλού και του κακού και τις έχουν εκδιώξει με επιτυχία από την κοινή χρήση, αφού τις υποκατέστησαν με πολιτικούς και ταξικούς υπολογισμούς, των οποίων τα χρόνια ζωής είναι εφήμερα. Είναι ντροπή να αναφέρεις επιχειρηματολογία που βασίζεται στις προαιώνιες αξιολογικές έννοιες. Είναι ντροπή να αρθρώσεις ότι το κακό φωλιάζει στην καρδιά κάθε ανθρώπου, πριν εγκαθιδρυθεί μέσα σ’ ένα πολιτικό σύστημα. Δεν θεωρείται όμως ντροπή, να υποχωρούμε καθημερινά στο ολοκληρωτικό κακό. Και εάν κρίνει κανείς από τις ολισθήσεις των υποχωρήσεων μπροστά στα μάτια μόνο της δικής μας γενεάς, τότε η Δύση ολισθαίνει όλο και περισσότερο προς τον εξαφανισμό της. Οι δυτικές κοινωνίες χάνουν όλο και περισσότερο τη θρησκευτική τους ουσία και παραδίδουν τη νεολαία τους στην αθεΐα. Τι ανάγκη έχουμε για περισσότερους μάρτυρες της αθεΐας, όταν στις Ηνωμένες Πολιτείες γυρίσθηκε εμπαικτική κινηματογραφική ταινία για τον Ιησού Χριστό; Και όταν εφημερίδα της αμερικανικής πρωτεύουσας δημοσιεύει χωρίς αισχύνη γελοιογραφία της Θεομήτορος; Όταν διευρύνονται τα εξωτερικά δικαιώματα, για ποιο λόγο να εγκρατευόμαστε εσωτερικά οι ίδιοι από την αναξιότητα;…

Ή γιατί να απέχουμε από την έξαψη του φυλετικού, ταξικού, και μανιακού ιδεολογικού μίσους; Το μίσος κατατρώγει σήμερα πολλές ψυχές. Οι άθεοι διδάσκαλοι διαπαιδαγωγούν τη νεολαία στο μίσος έναντι της κοινωνίας τους. Μέσα σ’ όλη αυτή την μαστίγωση λησμονείται ότι τα ελαττώματα της κεφαλαιοκρατίας είναι τα ριζικά ελαττώματα της ανθρώπινης φύσεως, ότι δηλαδή πρόκειται, μαζί με την χωρίς όρους και όρια απελευθέρωση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και για την απελευθέρωση των ελαττωμάτων του˙ επίσης λησμονείται ότι στον κομμουνισμό (και η πνοή του κομμουνισμού είναι αισθητή πίσω από τον σβέρκο όλων των μετριοπαθών μορφών του σοσιαλισμού, οι οποίες είναι ασταθείς), τα ίδια αυτά ελαττώματα εκτυλίσσονται ανεξέλεγκτα σε όλους, όσοι έχουν και την παραμικρή εξουσία, ενώ όλοι οι άλλοι έχουν πράγματι φθάσει στην «ισότητα» – ισότητα των πτωχών δούλων.

Αυτό το αναφλεγόμενο μίσος έχει γίνει η ατμόσφαιρα του σημερινού ελεύθερου κόσμου˙ όσο ευρύτερες είναι οι δεδομένες ελευθερίες, και όσο περισσότερο έχει εξασφαλισθεί στην κοινωνία η κοινωνική ασφάλεια και ευζωϊα, τόσο εντονώτερο είναι, κατά παράδοξο τρόπο, και αυτό το τυφλό μίσος. Έτσι η σημερινή ανεπτυγμένη Δύση έδειξε με το παράδειγμά της ότι η σωτηρία του ανθρώπου δεν επιτυγχάνεται με υλική ευμάρεια ούτε με επιτυχείς επιχειρήσεις (μπίζνες).

Το αναφλεγόμενο αυτό μίσος επεκτείνεται όλο και περισσότερο σε οτιδήποτε το ζωντανό στην ίδια τη ζωή στον κόσμο, στα χρώματά του, στους ήχους του, στις μορφές του, στο ανθρώπινο σώμα – και η σκληρή τέχνη του 20ου αιώνα καταστρέφεται από αυτό το έκφυλο μίσος, διότι η τέχνη δίχως αγάπη είναι στείρα. Στην Ανατολή η αγάπη αυτή έχει εκπέσει, διότι την κατεδίωξαν και την ποδοπάτησαν, ενώ στη Δύση κατέπεσε οικειοθελώς και οι εξεζητημένες μεγαλεπήβολες αναζητήσεις την αντικατέστησαν, διότι ο άνθρωπος προσπαθεί όχι να φανερώσει το σχέδιο του Θεού για μας, αλλά να υποκαταστήσει με τον εαυτό του το Θεό

Με βαθειά πικρία οφείλω εδώ να πω – δεν τολμώ να το αποσιωπήσω – ότι ο προκάτοχός μου στο βραβείο αυτό, το προηγούμενο έτος, ακόμη και τους μήνες εκείνους, όταν έλαβε το βραβείο, υποστήριξε δημόσια το κομμουνιστικό ψέμα, δηλώνοντας κραυγαλέα ότι δεν έχει παρατηρήσει την καταδίωξη της θρησκείας στην Ε.Σ.Σ.Δ. Ενώπιον όλων των σκοτωμένων και καταπιεσμένων λέγω: Ας τον κρίνουν οι Ουρανοί.

Σήμερα φαίνεται όλο και ευρύτερα ότι, παρά τις τόσο εκλεπτυσμένες πολιτικές ζυγοσταθμίσεις, η θηλιά στο λαιμό της ανθρωπότητας συσφίγγεται με την κάθε δεκαετία ολοένα και στενότερα και απελπιστικότερα˙ διέξοδος δεν υπάρχει πουθενά για κανένα, ούτε πυρηνική, ούτε οικονομική, ούτε οικολογική. Μάλιστα, η πραγματικότητα μοιάζει πολύ μ’ αυτό που λέγω.

Και μπροστά στα βουνά ή, μάλλον, στις οροσειρές τέτοιων παγκοσμίων γεγονότων, μου φαίνεται ακατάλληλο και απρεπές να υπενθυμίζω ότι το κλειδί της υπάρξεως ή της ανυπαρξίας βρίσκεται στην κάθε επιμέρους ανθρώπινη καρδιά, στην προσωπική προτίμηση του όντως δεδομένου Αγαθού ή Κακού. Το κλειδί αυτό είναι και σήμερα το πιο αληθινό. Οι κοινωνικές θεωρίες, οι οποίες τόσο πολλά υπόσχονται, έχουν χρεοκοπήσει και μας άφησαν σε αδιέξοδο. Οι ελεύθεροι άνθρωποι της Δύσεως θα μπορούσαν, φυσικά, να εννοήσουν ότι γύρω τους υπάρχει και πολύ ψέμα, ελεύθερα καλλιεργημένο και να μην επιτρέψουν να τους επιβληθεί αυτό τόσο εύκολα. Οι προσπάθειες αναζητήσεως διεξόδου από την σημερινή κατάσταση του κόσμου είναι άκαρπες, χωρίς την επιστροφή της συνειδήσεώς μας με μετάνοια προς τον Δημιουργό του παντός. Χωρίς αυτό δεν θα φωτίσει καμία διέξοδος εμπρός μας. Τα μέσα που κρατήσαμε για τον εαυτό μας είναι πολύ πτωχά. Πρέπει. Προ πάντων, να συνειδητοποιήσουμε όλη την φρίκη, την οποία δεν έχει προξενήσει κάποιος απ’ έξω


ούτε οι ταξικοί ή εθνικοί εχθροί, αλλά έχει δημιουργηθεί μέσα στον καθένα μας και μέσα στην κάθε κοινωνία, ακόμη και την πιο ανεπτυγμένη˙ ιδίως «εκεί», διότι εκεί τα έχουμε πράξει όλα εμείς οι ίδιοι με την ελεύθερη βούλησή μας και με τον καθημερινό απερίσκεπτο εγωισμό μας. Εμείς οι ίδιοι σφίγγουμε όλο και περισσότερο τη θηλιά, για την οποία μιλώ.
Ας αναρωτηθούμε: Μήπως είναι ψεύτικα τα ιδανικά του αιώνα μας; Μήπως η αυτοπεπεισμένη μας ορολογία είναι του συρμού; Μήπως προέρχονται από εκεί οι επιπόλαιες συνταγές προς διόρθωση της καταστάσεως; Προτού να είναι αργά, πρέπει στον κάθε στίβο να αναθεωρήσουμε τις συνταγές αυτές με βλέμμα αθόλωτο. Η λύση της κρίσεως δεν βρίσκεται στον δρόμο των καθημερινών αντιλήψεων, οι οποίες


είναι κοινώς παραδεκτές.
Η ζωή μας δεν εξαρτάται από την αναζήτηση της υλικής επιτυχίας, αλλά από την επιδίωξη της πνευματικής αυξήσεως. Ολόκληρη η επίγεια ζωή μας είναι, απλώς, ένα ενδιάμεσο στάδιο αναπτύξεως για μια υψηλότερη ζωή˙ και από το στάδιο αυτό δεν πρέπει να κατακρημνιζόμαστε και


να κατασπαταλούμε την προοπτική μας άκαρπα. Μόνοι οι υλικοί νόμοι δεν εξηγούν την ζωή μας και δεν φανερώνουν τον δρόμο της. Από τους νόμους της φυσικής και της φυσιολογίας δεν θα μας αποκαλυφθεί ποτέ η αναμφίβολη αλήθεια ότι ο Δημιουργός συνεχώς και καθημερινώς συμμετέχει στην ζωή του καθενός μας, ότι απωσδήποτε προσθέτει στην ύπαρξή μας ενέργειες και ότι, όταν μας εγκαταλείπει Εκείνος, πεθαίνουμε. Η συμμετοχή του δεν είναι λιγότερη στη ζωή όλου του πλανήτη. Αυτό πρέπει να το αισθανθούμε στην σκοτεινή και φρικαλέα αυτή στιγμή.

Στις απερίσκεπτες ελπίδες των δύο τελευταίων αιώνων, οι οποίες μας οδήγησαν στον εκμηδενισμό μας και στο χείλος του πυρηνικού ή και μη πυρηνικού θανάτου, μπορούμε να αντιτάξουμε μόνο την επίμονη αναζήτηση του ζεστού χεριού του Θεού, το οποίο τόσο ανέμελα και με τόση αυτοπεποίθηση, έχουμε, εν τω μεταξύ, απωθήσει. Μόνο τότε θα διανοιχθούν τα μάτια μας για τα σφάλματα αυτού του κακοδαίμονος 20ου αιώνα και τα χέρια μας θα κατευθυνθούν προς διόρθωση των σφαλμάτων αυτών. Ειδ’ άλλως, δεν έχουμε


με τι να συγκρατηθούμε από την κατολίσθηση˙ όλοι οι στοχαστές του Διαφωτισμού δεν κατόρθωσαν να μας διαφυλάξουν απ’ αυτή την κατολίσθηση.
Οι πέντε ήπειροί μας βρίσκονται στο σκοτάδι. Αλλά μέσα σε τέτοιου είδους δοκιμασίες φανερώνονται και οι υπέρτατες ικανότητες των ανθρώπινων ψυχών. Εάν καταστραφούμε και χάσουμε τον κόσμο μας αυτό, υπαίτιος θα είναι ο ίδιος ο εαυτός μας.


 [1] Το βραβείο Τέμπλτον χορηγείται κάθε χρόνο για την ανάπτυξη και διάδοση της θρησκείας στον κόσμο. Έχει καθιερωθεί προ δεκαετίας. Για το έτος 1983 το βραβείο αυτό δόθηκε στον Αλεξ. Ι. Σολζενίτσυν για την συμβολή του στην ανάπτυξη της χριστιανικής συνείδησης.-


  1. It seems like such a long time ago when everyone in my family was gathered around the table. About one quarter of a century has passed since the last gathering. Most of my family has died and few remain. Each day as I awaken lately, I ponder what will happen to America.

    Traditions are long gone. Marriage is not sought after. Babies are aborted by the dozens. Cruel war mongering is promoted to steal oil and resources from other nations. The Constitution is mocked. No one sings, “God Bless America,” because God has been discarded. Politicians roar as they yell and clench their fists at endless rallies claiming what they will do for the nation.

    There are shortages of drugs, and many young people have no idea how to open a can of food with a can opener or change a tire. Single Moms suffer, the elderly are discarded, and the rich continue their enslavement of the masses for their own benefit. This is the America I do not want to remember during my last breath.

    I knew America in a different time, when Mom planted flowers, Dad cut the lawn, and beautiful music played in our home when I was growing up. I tried real hard to keep the traditions I was taught, but the powers that be were dragging me and the rest of my generation into a black hole and we did not realize it.

    I woke up very late in life to the lies we were told. Actually, this has been my life long journey: waking up to the pervasive lying within and without. One must examine one’s own heart very closely to understand how others lie for their own satisfactions.

    “In 1943, Norman Rockwell created four paintings corresponding to the four freedoms mentioned by U.S. President Franklin D. Roosevelt in his famous 1941 speech. Freedom from Want is the third and most renowned painting of the series. It depicts a multi-generational family gathered around a dinner table for a holiday meal.

    The grandmother is about to set the turkey down while the grandfather looks on with fondness and is ready to carve it. The people in the picture are friends and family of Rockwell, who were photographed individually and painted into the scene.

    Freedom from Want became a symbol of “family togetherness, peace, and plenty”. Artistically, it is highly regarded as an example of mastery of the challenges of white-on-white painting.

    Freedom from Want has become the most famous representation of Thanksgiving in America and it has been adapted and parodied numerous times. However, it is not exclusively associated with Thanksgiving and is also known as I’ll Be Home for Christmas.”

    I try and explain to people I meet each day what is forthcoming: a great tsunami that will change their lives forever. I try and tell them to prepare for this storm because time is of the essence now. I do not think they fully realize what I am telling them. Opening my bible this evening, I found what God wants me to relate to all of you before I sleep this nite:

    “Why did the nations rage,
    And the people plot vain things?
    The kings of the earth took their stand,
    And the rulers were gathered together
    Against the Lord, and against His Christ.”

    Many tears fill my heart this night.

  2. Moved by the famous Mr. Solzhenitsyn’s address, and with appreciation to you for bringing the thirty-eight year old prophecy “back out of storage”, as it were, I’ve reposted it with attribution to Helleniscope on my own blog to help get the word out. I know that a layman isn’t supposed to say this, but God bless you, Mr. Stamatakis.
    Lawrence Wheeler, Handwritings on the Wall:

  3. Alexander Solzhenitsyn truly benefited spiritually from his time in prison:

    “Be glad your in prison, here you have time for your soul”

  4. we need faith based teachings in our local communities—- wokeness is being taught now as a religion- we must teach against wokeness

  5. A person of character & depth like Aleksander Solzhenitsyn should have been Orthodoxy’s Patriarch or an Orthodox Archbishop, instead we got all lemons.


Please enter your comment!
Please enter your name here